Zweeds rapport: probleemgokken daalt ondanks online groei

Emma Bakker · 2026-04-01

Stel je voor: online gokken groeit explosief, reclame-uitgaven schieten omhoog en je kunt overal en altijd spelen via je telefoon. Je zou denken dat probleemgokken dan ook toeneemt, toch? Nou, volgens een nieuw Zweeds rapport klopt dat beeld niet. Econoom Ola Nevander presenteerde onlangs het tweede deel van een onderzoek in opdracht van de Zweedse branchevereniging BOS. En de conclusies zijn behoorlijk verrassend voor wie denkt dat meer aanbod automatisch tot meer problemen leidt. ### Wat het rapport precies zegt Het rapport 'The Development of Problem Gambling in the Swedish Gambling Market' laat zien dat het aandeel probleemspelers in Zweden juist is gedaald. Van 2,2% in 2008/2009 naar 1,3% in 2021. Dat is een flinke afname, zeker als je bedenkt wat er allemaal veranderd is in die periode. Het gaat niet alleen om percentages. Het geschatte aantal probleemspelers zou met ongeveer 57.000 zijn afgenomen. Ook de bredere groep spelers met enig risico op gokproblemen is fors kleiner geworden. Alleen de zwaarste categorie probleemspelers bleef min of meer stabiel.  ### Waarom dit zo opvallend is Wat dit rapport echt interessant maakt, zijn de drie factoren die níét blijken te leiden tot meer probleemgokken: - Marketinguitgaven zijn sinds 2000 sterk gestegen - Het online spelaanbod is explosief gegroeid - Technische toegankelijkheid is door internet en smartphones maximaal geworden Toch zien de Zweedse data in diezelfde periode geen stijging, maar juist een daling. Dat zet je aan het denken, vind je niet? Nevander benadrukt wel dat dit niet betekent dat reclame of productontwerp onbelangrijk zijn. Het betekent wél dat de simpele aanname 'meer aanbod = meer problemen' niet klopt. Eventuele effecten lijken selectief en geconcentreerd in specifieke risicogroepen. ### Het belang van kanalisatie Het rapport legt veel nadruk op kanalisatie - het naar legale aanbieders leiden van spelers. Dit speelde ook een rol tijdens een recent BOS-seminar waar minister Niklas Wykman sprak over Zweedse spelpolitiek. Hij gaf aan dat de kansspelbelasting voor nu niet verhoogd wordt, vooral vanwege de verwachte negatieve effecten op kanalisatie. BOS benadrukt dat de Zweedse overheid dringend nieuw prevalentieonderzoek zou moeten laten uitvoeren. De laatste Swelogs-meting dateert alweer uit 2021, en de markt ontwikkelt zich snel. ### Wat we hieruit kunnen leren Dit rapport is vooral belangrijk omdat het gangbare verhalen uitdaagt. In het publieke debat hoor je vaak dat online groei en meer reclame automatisch tot meer probleemgokken leiden. De Zweedse cijfers vertellen een ander verhaal. Dat betekent niet dat we alles maar op z'n beloop moeten laten. Wel dat we genuanceerder moeten kijken naar wat echt werkt in preventie. Misschien zijn sommige maatregelen effectiever dan we denken, terwijl andere minder impact hebben dan verwacht. Het mooie aan dit onderzoek is dat het gebaseerd is op harde data over een langere periode. En zoals Nevander zelf zegt: 'De ontwikkeling van probleemgokken in Zweden bevestigt niet het beeld dat in het publieke debat vaak wordt geschetst.' Dat zet je aan het denken over hoe we naar gokproblematiek kijken. Misschien is het tijd om onze aannames eens kritisch te bekijken en te kijken wat de cijfers ons echt vertellen.