ZonMw start een grootschalig onderzoeksprogramma naar gokverslaving. Met miljoenen aan financiering worden risicoprofielen, vroegsignalering en nieuwe behandelingen onderzocht. Wat betekent dit voor spelers en de gokindustrie?
De komende jaren gaat ZonMw onderzoeken of je met data uit de gokindustrie risicoprofielen van online gokkers kunt opstellen. Het doel? Eerder zien wanneer iemand in de problemen komt, en sneller hulp bieden. Ook kijken onderzoekers naar nieuwe behandelingen voor gokverslaving en hoe aanbieders hun klanten informeren over veilig spelen.
Wim van den Brink, voorzitter van de ZonMw-programmacommissie Preventie van Kansspelverslaving en emeritus hoogleraar Verslavingszorg, vertelde dit maandag in een interview op de website van ZonMw. Het is geen losstaand project, maar onderdeel van een groter programma: Preventie van Kansspelverslaving 2025-2030, dat dit jaar van start ging.
### Drie onderzoekslijnen, één doel
Binnen dat programma werken onderzoekers samen in drie interdisciplinaire consortia. Elk consortium pakt een eigen stuk van het probleem aan:
- **Kwetsbare spelers** – onderzoek naar de invloed van spelkenmerken en reclame op mensen die extra gevoelig zijn voor gokproblemen.
- **Vroegsignalering** – hoe herken je aan iemands gokgedrag dat het de verkeerde kant opgaat, nog voordat er grote schade is?
- **Diagnostiek en behandeling** – betere manieren om gokverslaving vast te stellen en te behandelen.
Die opzet is slim, want gokverslaving is niet één probleem. Het gaat om preventie, signalering én zorg. Door die drie lijnen te combineren, hopen de onderzoekers een complete aanpak te ontwikkelen.
### Miljoenen voor onderzoek
Er is flink geld vrijgemaakt. Zo ontvangt Tranzo van Tilburg University € 2,5 miljoen voor onderzoek naar predictie, preventie en vroegsignalering van gokschade. Een ander consortium, waaronder verslavingszorginstelling Jellinek, krijgt € 3 miljoen om de zorg voor mensen met gokverslaving te verbeteren. Dat zijn geen kleine bedragen – en dat is maar goed ook, want de uitdaging is groot.
### Wat kunnen we verwachten?
Van den Brink geeft alvast een voorproefje van wat er mogelijk uit de onderzoeken komt. Een van de ideeën is het opstellen van risicoprofielen op basis van bestaande data uit de gokindustrie. Stel je voor: je kunt aan iemands speelgedrag zien dat hij of zij risico loopt, nog voordat er echt problemen zijn. Die data is er al – gokbedrijven verzamelen continu informatie over hun spelers. De kunst is om die data slim te gebruiken.
Het onderzoek naar vroegsignalering gaat nog een stap verder. De vraag is of je in een vroeg stadium aan iemands gokgedrag kunt zien dat het misgaat. En áls dat kan, hoe zorg je er dan voor dat die persoon snel de juiste hulp krijgt? Want tussen het herkennen van een probleem en het bieden van hulp zit vaak nog een wereld van verschil.
### Strengere regels of betere behandelingen?
Volgens Van den Brink kunnen de resultaten op langere termijn leiden tot strengere regels om spelers beter te beschermen en gokken te ontmoedigen. Op kortere termijn verwacht hij vooral nieuwe psychologische en medische behandelingen. De programma's moeten concrete interventies opleveren – geen theoretische verhalen, maar dingen die je in de praktijk kunt gebruiken.
Dat is belangrijk, want de online gokmarkt in Nederland is nog steeds volop in beweging. Sinds de legalisering in 2021 is er veel veranderd, en niet alles is positief. Het aantal mensen met gokproblemen is zorgwekkend hoog. Onderzoek zoals dit kan helpen om die trend te keren.
### Wat betekent dit voor jou?
Als je zelf gokt, of iemand kent die dat doet, zijn dit ontwikkelingen om in de gaten te houden. Het kan betekenen dat er betere hulp komt, maar ook dat er strengere regels komen voor aanbieders. En dat is goed nieuws voor iedereen die vindt dat bescherming van spelers voorop moet staan.
Natuurlijk is het nog even wachten op de eerste resultaten – onderzoek van deze omvang kost tijd. Maar de richting is duidelijk: we gaan van goedbedoelde adviezen naar datagedreven preventie en behandeling. En dat kan zomaar het verschil maken voor de duizenden Nederlanders die worstelen met hun gokgedrag.
ZonMw heeft met dit programma een stevige ambitie neergezet. Of het ook echt gaat werken? Dat moeten de komende jaren uitwijzen. Maar één ding is zeker: er wordt eindelijk serieus gekeken naar hoe we gokverslaving eerder kunnen herkennen en beter kunnen behandelen. En dat is een stap in de goede richting.
