WODC: focus op risicovolle gokproducten moet schade beperken

Emma Bakker · 2026-04-16

Het WODC wil dat de overheid gokschade serieuzer aanpakt. Hun advies? Richt je vooral op de spellen met het hoogste risico. Want niet elk gokproduct is even gevaarlijk. Sommigen trekken je er veel makkelijker in dan anderen. ### Waarom dit onderzoek er is In opdracht van het WODC hebben Dialogic, het Trimbos Instituut en het Amsterdam UMC samen uitgezocht welke gokproducten nu echt de meeste schade veroorzaken. Denk aan schulden, verslaving en kapotte relaties. Het doel? Een slimmer, risicogebaseerd kansspelbeleid maken. Dat past ook bij de nieuwe visie op kansspelen die begin 2025 wordt verwacht. De onderzoekers zeggen het heel duidelijk: gokproducten verschillen enorm in hoe schadelijk ze kunnen zijn. Beleid moet daar veel beter op inspelen. Niet alles over één kam scheren.  ### Kansspelen met het hoogste risico Sommige spellen springen er echt uit. Vooral speelautomaten (zowel online als fysiek), online casinospelen en online sportweddenschappen scoren hoog. Waarom? Ze combineren een hoge speelsnelheid met directe feedback. Je wint of verliest snel, en vaak zijn ze 24/7 beschikbaar. Dat maakt het moeilijk om te stoppen. De onderzoekers vonden vier mechanismen die problematisch speelgedrag versterken: - **Dark flow**: je gaat helemaal op in het spel door de snelheid en continue prikkels. Tijd vliegt voorbij. - **Najagen van verliezen**: je blijft inzetten om je verlies terug te winnen. Dat werkt bijna nooit. - **Magisch denken**: het gevoel dat je invloed hebt op toeval. Alsof je de dobbelstenen kunt laten vallen zoals jij wilt. - **FOMO (fear of missing out)**: de angst dat je een grote winst misloopt als je stopt. Deze mechanismen worden vaak nog sterker door jackpots en snelle rondes. Het is een cocktail die gevaarlijk kan zijn.  ### Risicoscores per product De onderzoekers gaven elk product een score van 0 tot 12. Hoe hoger, hoe riskanter. Hier zijn de cijfers: - Online speelautomaten: 10 - Online in-game sportweddenschappen: 10 - Online casinospelen: 9 - Landgebonden speelautomaten: 9 - Online pre-game sportweddenschappen: 9 - Landgebonden casinospelen: 7 - Online poker: 7 - Online bingo: 7 - Landgebonden poker: 5 - Landgebonden sportweddenschappen: 5 - Krasloten: 4 - Landgebonden bingo: 4 - Loterijen: 3 Bron: WODC ### Wat het WODC adviseert Het WODC zegt: richt het beleid in elk geval op de producten met de hoogste scores. Maar kijk niet alleen naar het type spel. Ook de kenmerken doen ertoe. Door die risicovolle elementen te beperken, kun je voorkomen dat spelers doorschuiven naar gevaarlijkere producten. En dat helpt om gokschade terug te dringen. Daarnaast willen ze spelers beter informeren over de risico's. Een indeling met risicoschalen klinkt logisch, maar kan ook een verkeerd beeld geven. Mensen denken dan snel: 'oh, dit product is veilig'. Daarom raden de onderzoekers aan om waarschuwende teksten en pictogrammen te gebruiken. Die maken duidelijk dat álle kansspelen risico's hebben. Geen enkel spel is zonder gevaar. Kortom, het rapport van het WODC is een duidelijke stap richting een slimmer en veiliger gokbeleid. Door de focus te leggen op wat écht riskant is, kunnen we hopelijk meer schade voorkomen.