De 18-jarige wereldkampioene snooker Panchaya Channoi pleit voor verwijdering van snooker uit Thaise gokwetten. Ze wil de sport zuiveren van stigma en kansen creëren voor jonge talenten.
Een opmerkelijke campagne in Thailand krijgt steun van een nieuwe wereldkampioene snooker. De 18-jarige Panchaya Channoi, ook wel bekend als 'Mind Sakol', pleit ervoor dat snooker wordt verwijderd uit de Thaise gokregelgeving. Ze keerde net terug van haar overwinning op het Wereldkampioenschap Vrouwen in Dongguan, China, en sprak zich direct uit.
Channoi versloeg de twaalfvoudig kampioen Reanne Evans uit Groot-Brittannië met 6-2 in de finale. Dat was een enorme verrassing, want Evans staat wereldwijd op de vierde plek. Onderweg naar de finalewedstrijd schakelde de Thaise tiener ook Bai Yulu uit China en voormalig wereldkampioen Nutcharut Wongharuthai uit. Eerder deze maand won ze ook al het Wereldkampioenschap onder 21 jaar.
### Waarom is snooker een probleem in Thailand?
Het probleem is dat snooker in Thailand nog steeds wordt gezien als een 'gokachtige activiteit' onder een wet uit 1935. Dat klinkt misschien ouderwets, maar het heeft grote gevolgen. Snookerclubs hebben een speciale vergunning nodig om te mogen bestaan, en dat schrikt kleinere sportcentra af. Ook de ontwikkeling van jeugdprogramma's en infrastructuur loopt erdoor vast.
De overwinning van Channoi komt kort nadat de Thaise snookerster Thepchaiya Un-Nooh de mannentitel pakte. Hij versloeg Ronnie O'Sullivan, een van de grootste spelers ooit, en steunt de campagne ook. 'Snooker is al lang onderdeel van de Thaise samenleving,' zei hij tegen de pers.
### Wat willen de voorstanders bereiken?
De voorzitter van de Billiard Sports Association of Thailand, Sunthorn Jarumong, ontmoette Channoi op de luchthaven bij haar terugkeer. Hij legde uit dat het sturen van atleten naar toernooien jaarlijks zo'n 2 miljoen baht kost, oftewel ongeveer €56.000. Dat geld is moeilijk bij elkaar te krijgen door het gokstigma.
Jarumong riep premier Anutin Charnvirakul op om de regels te versoepelen. 'Dit opent meer kansen voor de ontwikkeling van Thaise sport,' zei hij. Thaise anti-gok activisten steunen het voorstel ook, omdat ze snooker zien als een echte sport, niet als gokken.
### Matchfixing en andere uitdagingen
Natuurlijk zijn er ook zorgen. De snookerwereld heeft de afgelopen jaren last gehad van matchfixing en illegale gokpraktijken. In 2023 werden tien Chinese spelers geschorst door de World Professional Billiards and Snooker Association vanwege betrokkenheid bij een matchfixingnetwerk. In 2013 beweerde een Britse prof dat een Aziatisch goksyndicaat hem geld bood om opzettelijk te verliezen. Dezelfde speler zei dat een speler uit de top 10 opzettelijk tegen hem verloor.
Toch geloven voorstanders dat het verwijderen van snooker uit de gokwetgeving juist helpt om deze problemen aan te pakken. Het geeft de sport meer legitimiteit en maakt het makkelijker om toernooien te organiseren en te financieren. De gouverneur van de Sports Authority of Thailand, Kongsak Yodmani, zei eerder dit jaar dat zijn organisatie formeel zal vragen om de wet uit 1935 aan te passen.
### Wat betekent dit voor jonge spelers?
Veel experts zeggen dat de huidige regels jonge, getalenteerde spelers ontmoedigen om te gaan snookeren. Zonder goede infrastructuur en commerciële steun is het lastig om door te breken. Channoi is een uitzondering, maar zij hoopt dat haar succes de weg vrijmaakt voor anderen. 'Uit mijn ervaring in China blijkt dat veel landen snooker serieus ondersteunen als sport,' zei ze.
De campagne lijkt steeds meer momentum te krijgen. Met steun van sterren als Channoi en Un-Nooh, plus de sportbond en de overheid, is er een reële kans dat de wet wordt aangepast. Voor de Thaise snookersport zou dat een enorme stap vooruit zijn.
