Waarom minder gokken niet betekent minder schade

Emma Bakker · 2026-11-06

De Britse toezichthouder UKGC publiceerde op 27 oktober 2026 een onderzoek dat de wenkbrauwen doet fronsen. Ze voegden gegevens samen uit de Gambling Survey for Great Britain van 2023, 2024 en 2025. De onderzoekers keken naar deelnemers met een witte, gemengde, Aziatische, zwarte of andere etnische achtergrond. ### Loterijen vertekenen het beeld Op het eerste gezicht lijken sommige groepen veel minder te gokken. Van de deelnemers met een witte achtergrond had 50,3% in de voorgaande vier weken gegokt. Bij de vier andere groepen lag dat tussen 28,6% en 44,1%. Best een groot verschil, toch? Maar volgens de UKGC komt dat vooral doordat mensen met een witte achtergrond vaker aan loterijen meededen. En laat loterijen nu net een spelsoort zijn waar veel mensen aan meedoen zonder er problemen mee te krijgen. Bij de meeste andere kansspelen draaide het beeld juist om. Deelnemers uit etnische minderheidsgroepen namen vaker deel aan specifieke spelsoorten en speelden gemiddeld meer verschillende soorten kansspelen. De toezichthouder waarschuwt dan ook: algemene deelnamecijfers kunnen belangrijke verschillen verhullen. ### Meer gokschade bij etnische minderheden De verschillen op de Problem Gambling Severity Index (PGSI) zijn nog opvallender. Deze vragenlijst meet met negen vragen het risico op problematisch gokgedrag. In de totale onderzochte bevolking had 1,9% van de deelnemers met een witte achtergrond een score van 8 of hoger. Bij deelnemers met een gemengde of meervoudige etnische achtergrond was dat maar liefst 7,7%. Deelnemers uit minderheidsgroepen meldden daarnaast drie tot vier keer vaker nadelige gevolgen voor hun gezondheid, relaties of financiële situatie. En dat verschil was er ook bij mensen met een PGSI-score van nul. Van hen meldde 2,7% van de witte deelnemers minimaal één nadelig gevolg, tegenover 7% tot 10,6% bij de andere groepen. Dat zet je toch aan het denken? De verschillen in PGSI-scores bleven bestaan nadat de onderzoekers corrigeerden voor factoren als leeftijd, inkomen, opleiding, sociaaleconomische omstandigheden en de gespeelde kansspelen. De analyse toont dus een verband, maar geeft geen verklaring. En ze bewijst ook niet dat iemands etnische achtergrond de oorzaak van gokschade is. > "Een lagere algemene gokdeelname betekent niet automatisch dat een bevolkingsgroep ook minder gokschade ervaart." – UKGC ### Kleine subgroepen beperken de zekerheid De UKGC plaatst zelf kanttekeningen bij de uitkomsten. De categorieën omvatten brede en uiteenlopende bevolkingsgroepen. Sommige steekproeven waren bovendien klein. Tegenover 43.809 deelnemers met een witte achtergrond stonden bijvoorbeeld slechts 337 deelnemers in de categorie 'andere etnische achtergrond'. Hierdoor zijn sommige schattingen gevoeliger voor uitschieters. ### Wat betekent dit voor Nederland? De Britse resultaten kun je niet zomaar op Nederland toepassen. Maar voor de Nederlandse discussie is vooral relevant dat een lagere algemene gokdeelname niet automatisch betekent dat een bevolkingsgroep ook minder gokschade ervaart. De UKGC pleit voor aanvullend onderzoek naar de achterliggende oorzaken en naar de toegankelijkheid van hulp. Van de deelnemers met een PGSI-score van 3 of hoger had ongeveer driekwart geen hulp gezocht. Dat is een zorgwekkend signaal. ### Verantwoording Dit artikel is gebaseerd op Brits onderzoek en beschrijft de Britse situatie. De deelnemers kozen zelf welke etnische achtergrond hen volgens de Britse bevolkingsindeling het beste omschreef. Deze categorieën komen niet rechtstreeks overeen met de Nederlandse indeling naar herkomst. Bij de Nederlandse vertaling en formulering is het taaladvies van Onze Taal over het sensitief benoemen van huidskleur en etnische achtergrond gevolgd. Daarom gebruiken we onder meer 'wit' als vertaling van de Britse onderzoekscategorie 'White' in plaats van blank. Heb je hier ideeën bij of opmerkingen over? Neem dan gerust contact met ons op via het contactformulier.