Waarom jongeren gokken: de rol van ouders, school en social media

Emma Bakker · 2026-10-20

Uit onderzoek van het Trimbos-instituut blijkt dat het gokgedrag van jongeren sterk samenhangt met hun omgeving. Ouders, school en sociale media spelen een grotere rol dan je misschien zou denken. In dit artikel duiken we in de bevindingen en ontdek je wat jij kunt doen om jongeren te beschermen. Het onderzoek combineert een literatuurstudie met analyses van de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 van de GGD-regio’s Rotterdam-Rijnmond en Noord- en Oost-Gelderland. In beide regio’s gaf ongeveer 10% van de jongeren aan in het afgelopen halfjaar een online gokspel te hebben gespeeld. Daarbij werd geen onderscheid gemaakt tussen spelen voor geld en spelen zonder geld. De onderzoekers verdeelden de omgeving van jongeren in vijf domeinen: het gezin, vrienden, school, vrije tijd en de bredere gokomgeving. Binnen deze domeinen brachten zij risico- en beschermende factoren in kaart. ### Ouders en school: een wereld van verschil Jongeren van wie de ouders meestal of altijd wisten waar zij waren, speelden minder vaak online gokspellen. In beide regio’s ging het om 8% van deze jongeren. Bij jongeren van wie de ouders dit niet of weinig wisten, lag dat percentage veel hoger: 18% in Rotterdam-Rijnmond en 20% in Noord- en Oost-Gelderland. Ouderlijk toezicht lijkt dus een beschermende factor. Ook jongeren die online werden gepest, rapporteerden vaker gokgedrag. In Noord- en Oost-Gelderland ging het om 18%, tegenover 9% van de jongeren die niet online waren gepest. In Rotterdam-Rijnmond waren die percentages respectievelijk 23% en 8%. Pesten kan dus een risicofactor zijn. Verder speelden jongeren die school niet leuk vonden of zich er verveelden vaker online gokspellen. Een goede omgang tussen leerlingen en docenten hing juist samen met minder gokgedrag. Uit de literatuurstudie blijkt daarnaast dat jongeren vaker gokken wanneer hun ouders zelf gokken of daar positief tegenover staan. ### Sport en sociale media: onverwachte verbanden Jongeren die minstens vier dagen per week sporten, speelden vaker online gokspellen dan jongeren die minder vaak sporten. Onderzoeker Anouk Tuijnman wijst erop dat sport hierin verschilt van andere vormen van georganiseerde vrijetijdsbesteding. De verwevenheid tussen sport en gokken levert volgens haar risico’s op. Denk aan sportweddenschappen die via sociale media worden gepromoot. Ook via sociale media komen jongeren in aanraking met gokken, bijvoorbeeld door advertenties, influencers, livestreams en gokgerelateerde memes. Een meta-analyse die in het rapport wordt aangehaald, laat zien dat jongeren die regelmatig sociale media gebruiken bijna drie keer zoveel kans hebben om te gokken als jongeren die deze platforms zelden gebruiken. Sociale media zijn dus een belangrijke vindplaats. Het rapport behandelt ook spelvormen die de grens tussen gamen en gokken raken, zoals loot boxes, social casino games en skin betting. Deze blurred lines maken het lastig om te bepalen wanneer iets gokken is. ### Wat kunnen we hiermee? De bevindingen sluiten aan bij eerder onderzoek van de Kansspelautoriteit, waaruit bleek dat minderjarigen soms via ouders, familieleden en vrienden toegang krijgen tot gokken. Zo kopen ouders weleens krasloten voor hun kinderen of gebruiken jongeren het online gokaccount van iemand anders. Het onderzoek van Trimbos maakt deel uit van een verkenning naar de mogelijke inzet van Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) om gokgedrag onder minderjarigen te voorkomen. Binnen deze aanpak werken gemeenten samen met onder meer scholen, ouders en gezondheidsorganisaties aan een positieve leefomgeving voor jongeren. Trimbos noemt onder meer het versterken van opvoedvaardigheden, een gokvrije sportomgeving en schoolprogramma’s als mogelijke aanknopingspunten voor preventie. Het onderzoek toont niet aan dat deze maatregelen daadwerkelijk leiden tot minder gokgedrag onder minderjarigen, maar ze bieden wel handvatten. > “Jongeren die regelmatig sociale media gebruiken, hebben bijna drie keer zoveel kans om te gokken als jongeren die deze platforms zelden gebruiken.” – Trimbos-instituut Heb je het gokken niet meer onder controle? Dan kun je jezelf inschrijven in Cruks (Centraal Register Uitsluiting Kansspelen) via CruksRegister.nl. Eenmaal aangemeld voor die gokstop, kun je niet meer bij landgebonden en online casino’s spelen. Cruks is een middel, niet de ultieme oplossing. Lees onze pagina over bewust spelen en zoek hulp als je er niet alleen uitkomt.