Waarom het straffen van illegale gokwebsites niet genoeg is

Β·
Luister naar dit artikel~4 min
Waarom het straffen van illegale gokwebsites niet genoeg is

Hoge boetes voor illegale gokwebsites klinken indrukwekkend, maar lossen het probleem niet op. Peter-Paul de Goeij legt uit waarom de handhaving zich moet richten op de mensen achter de schermen.

Hoge boetes voor illegale aanbieders van online kansspelen klinken indrukwekkend. Ze zijn ook nodig. Het bestrijden van illegaliteit en criminaliteit behoort immers tot de kerntaken van de Kansspelautoriteit. De Nederlandse onlinegokker moet kunnen vertrouwen op een veilige markt en consumenten hebben recht op bescherming tegen aanbieders die zich niets aantrekken van de Nederlandse wet. "Een illegale website is eenvoudig vervangen, een domeinnaam snel gewijzigd en een buitenlandse vennootschap kan net zo gemakkelijk worden ingeruild voor een nieuwe." Peter-Paul de Goeij ### De echte boosdoeners blijven buiten schot Toch bekruipt mij het gevoel dat de handhaving nog te veel is gericht op de buitenkant van het probleem. Een illegale website is eenvoudig vervangen, een domeinnaam snel gewijzigd en een buitenlandse vennootschap kan net zo gemakkelijk worden ingeruild voor een nieuwe. Zolang de mensen achter het verdienmodel buiten beeld blijven, verandert er weinig. De ubo's en andere betrokkenen achter de schermen blijven vaak dezelfde en zetten hun activiteiten schijnbaar ongestoord voort. Dat is des te opvallender omdat de wetgever de Kansspelautoriteit juist instrumenten heeft gegeven om verder te kijken dan de illegale aanbieder zelf. In reactie op de uitspraak van de Raad van State in de Curo Payments-zaak in 2018 heeft de wetgever artikel 34n aan de Wet op de kansspelen toegevoegd. Daarmee kan de toezichthouder ook optreden tegen degenen die illegaal aanbod faciliteren. Illegaal kansspelaanbod bestaat immers dankzij een uitgebreid en fluΓ―de netwerk van bedrijven en personen dat veel verder reikt dan de exploitant van een gokwebsite alleen. ### Een complete bedrijfstak rond illegaliteit Rond illegale online kansspelen is inmiddels een complete bedrijfstak ontstaan. Affiliates verwijzen Nederlandse spelers door naar illegale aanbieders. Betaaldienstverleners en banken maken betalingen mogelijk. Bigtechplatforms en marketingbedrijven verzorgen reclame. Andere facilitators zorgen ervoor dat het verdienmodel blijft functioneren en blijft groeien. Niet alle bedrijven en personen bevinden zich in exotische jurisdicties. Sommigen opereren gewoon vanuit Nederland of elders in de Europese Unie. "Zij maken keuzes en profiteren daar schijnbaar straffeloos van." Peter-Paul de Goeij ### Bescherming van spelers begint bij aanpak van facilitators Zodra een speler via zo'n route bij een illegale aanbieder terechtkomt, verdwijnt vrijwel alle bescherming waarop het Nederlandse vergunningenstelsel is gebaseerd. Er is geen zorgplicht, geen aansluiting op Cruks, en geen effectief Nederlands toezicht wanneer zich problemen voordoen. Consumentenbescherming en de bestrijding van illegaliteit en criminaliteit zijn daarom nauw met elkaar verweven. De bescherming van gokkers vormt immers het kerndoel van het kansspelbeleid. De vraag is of de volgende stap in de handhaving inmiddels niet voor de hand ligt. De aandacht zou nadrukkelijker moeten uitgaan naar de natuurlijke personen die bewust faciliteren en bijdragen aan het illegale aanbod van kansspelen. Achter iedere vennootschap of trustconstructie zitten uiteindelijk mensen: bestuurders, feitelijk leidinggevenden, financiers, werknemers en adviseurs. Zij maken keuzes en profiteren daar schijnbaar straffeloos van. ### Wat de Kansspelautoriteit wel en niet kan doen Dat betekent uiteraard niet dat iedere facilitator zich automatisch schuldig maakt aan een strafbaar feit. Evenmin betekent het dat de Kansspelautoriteit zelf strafrechtelijk zou moeten optreden; daarvoor is het Openbaar Ministerie verantwoordelijk. De Kansspelautoriteit kan echter wel natuurlijke personen nadrukkelijker in beeld brengen, dossiers opbouwen en, waar de feiten daartoe aanleiding geven, intensief samenwerken met het Openbaar Ministerie, de FIOD, de politie en buitenlandse autoriteiten. Op die manier kunnen ook de personen achter het illegale verdienmodel worden geconfronteerd met de gevolgen van hun handelen. Die gedachte is allesbehalve nieuw. In andere landen zijn natuurlijke personen al langer het onderwerp van onderzoek. Zo werd een topman van een beursgenoteerd gokbedrijf in 2007 strafrechtelijk vervolgd voor het faciliteren van illegale kansspelen. Het is tijd dat Nederland deze stap ook zet.