Meta voor de rechter: VNLOK eist strengere aanpak illegale gokreclames

·
Luister naar dit artikel~4 min

VNLOK daagt Meta voor de Amsterdamse rechter wegens illegale gokadvertenties. De zaak test hoe ver platforms moeten gaan onder de DSA. Wat betekent dit voor legale aanbieders?

### Waarom deze rechtszaak je aangaat Stel je voor: je runt een legaal online casino in Nederland. Je houdt je aan alle regels, betaalt netjes je vergunningen, en toch zie je op Facebook en Instagram advertenties van illegale goksites die jouw klanten proberen te lokken. Frustrerend, toch? Dat is precies de reden waarom de Vereniging Nederlandse Online Kansspelaanbieders (VNLOK) Meta voor de rechter sleept. Op maandag 28 september daagde VNLOK het bedrijf voor de Amsterdamse rechtbank. De eis? Meta moet veel harder optreden tegen illegale gokadvertenties die Nederlandse consumenten bereiken. Deze zaak draait om de vraag: hoe ver moet een groot onlineplatform gaan onder de Europese Digital Services Act (DSA)? ### Wat VNLOK wil bereiken VNLOK vertegenwoordigt de legale aanbieders van online kansspelen in Nederland. Ze stellen dat Meta zijn verplichtingen onder de DSA niet nakomt. Het doel is een gerechtelijk bevel dat Meta dwingt om illegale advertenties actief te weren, niet alleen achteraf te verwijderen. Uit onderzoek van VNLOK blijkt dat meer dan 90% van de onderzochte gokadvertenties op Facebook afkomstig was van illegale sites. Let op: dit is de bevinding van VNLOK zelf, niet een uitspraak van de rechter. Maar het geeft wel aan hoe urgent het probleem is. Meta verwijderde in mei 11% van de advertenties en in juni 15%. Dat is volgens VNLOK veel te weinig. Daarom eist de vereniging niet alleen een schadevergoeding, maar ook een dwangsom per dag dat Meta in gebreke blijft. Daarnaast heeft VNLOK een klacht ingediend bij de Europese Commissie met het verzoek om een onderzoek en mogelijke sancties. ### Preventie, niet alleen opruimen De kern van de zaak is dat het niet genoeg is om advertenties te verwijderen nadat ze zijn gemeld. Onder de DSA moeten zeer grote online platforms (VLOP's) systemische risico's beoordelen en mitigeren. Dat staat in de artikelen 34 en 35 van de DSA. Het gaat dus om preventie: voorkomen dat illegale advertenties überhaupt verschijnen. Natuurlijk gelden er ook regels voor platformaansprakelijkheid. Artikel 6 biedt een voorwaardelijke vrijstelling van aansprakelijkheid voor gehoste content, maar laat gerechtelijke bevelen toe. Artikel 8 verbiedt een algemene monitoringsplicht voor alle gebruikerscontent. Maar dat neemt de specifieke verplichtingen om systeemrisico's aan te pakken niet weg. Er is nog een belangrijke nuance: VNLOK heeft niet alle details van de rechtszaak openbaar gemaakt. We weten dus niet precies op welke Nederlandse procedurele gronden VNLOK zich baseert. De zaak is nog volop in ontwikkeling. ### Wat andere landen doen Nederland staat niet alleen. In Italië legde de communicatieautoriteit AGCOM in december 2023 een handhavingsbesluit op aan Meta vanwege het nationale verbod op gokreclames. In Duitsland meldde de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL) dat beperkingen op Google- en Meta-advertenties hebben geleid tot een afname van illegale reclame. Spanje's Dirección General de Ordenación del Juego (DGOJ) heeft ook richtlijnen opgesteld voor het verwijderen van illegale gokcontent, al is er daar geen vergelijkbare zaak tegen Meta. Deze voorbeelden laten zien dat er een bredere Europese beweging is om platforms verantwoordelijk te houden. Maar de aanpak verschilt per land. De Nederlandse zaak is uniek omdat hij zowel via de rechter als via de Europese Commissie loopt. ### Wat betekent dit voor jou? Als je in de kansspelbranche werkt, of als je gewoon geïnteresseerd bent in hoe platforms zoals Meta omgaan met illegale content, dan is deze zaak belangrijk. Het kan de manier veranderen waarop sociale media verantwoordelijk worden gehouden voor wat er op hun platforms gebeurt. Voor legale aanbieders is het een kwestie van eerlijke concurrentie. Zij moeten zich aan strenge regels houden, terwijl illegale sites via sociale media hun gang kunnen gaan. Deze rechtszaak kan dat speelveld eerlijker maken. We houden de ontwikkelingen in de gaten. Wordt vervolgd.