Trimbos-onderzoek: waarom jongeren gokken (en wat ouders kunnen doen)

Emma Bakker · 2026-10-20

Ongeveer 10% van de jongeren in Nederland heeft in het afgelopen half jaar een online gokspel gespeeld. Dat blijkt uit onderzoek van Trimbos, dat keek naar gegevens uit de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 van de GGD-regio’s Rotterdam-Rijnmond en Noord- en Oost-Gelderland. Opvallend: het maakt nogal uit in wat voor omgeving een jongere opgroeit. Ouders, school, sport en sociale media spelen allemaal een rol. ### Ouders die weten waar je bent Jongeren van wie de ouders meestal of altijd weten waar ze zijn, gokken minder vaak online. In beide regio’s ging het om 8% van deze jongeren. Bij jongeren van wie de ouders dat niet of weinig weten, ligt dat percentage veel hoger: 18% in Rotterdam-Rijnmond en 20% in Noord- en Oost-Gelderland. Ouderlijk toezicht lijkt dus beschermend te werken. Ook online pesten hangt samen met meer gokgedrag. In Noord- en Oost-Gelderland gokte 18% van de online gepeste jongeren, tegenover 9% van de niet-gepeste jongeren. In Rotterdam-Rijnmond waren die percentages 23% en 8%. En dan is er nog school. Jongeren die school niet leuk vinden of zich er vervelen, spelen vaker online gokspellen. Een goede band met docenten hangt juist samen met minder gokgedrag. Uit de literatuurstudie blijkt verder dat jongeren vaker gokken als hun ouders zelf gokken of daar positief tegenover staan. ### Sport en sociale media: onverwachte risico’s Jongeren die minstens vier dagen per week sporten, spelen vaker online gokspellen dan jongeren die minder vaak sporten. Onderzoeker Anouk Tuijnman wijst erop dat sport hierin verschilt van andere georganiseerde vrijetijdsbesteding. De verwevenheid tussen sport en gokken brengt volgens haar risico’s met zich mee. Denk aan sponsoring door gokbedrijven of gokreclames rond sportwedstrijden. Sociale media zijn een andere bron van blootstelling. Advertenties, influencers, livestreams en gokmemes maken gokken zichtbaar en normaal. Een aangehaalde meta-analyse laat zien dat jongeren die regelmatig sociale media gebruiken bijna drie keer zoveel kans hebben om te gokken als jongeren die dat zelden doen. Het rapport behandelt ook spelvormen die op het grensvlak van gamen en gokken liggen, zoals loot boxes, social casino games en skin betting. Deze zijn vaak verslavend en richten zich op jongeren. ### Hoe komen jongeren aan gokken? Eerder onderzoek van de Kansspelautoriteit liet al zien dat minderjarigen soms via ouders, familieleden en vrienden toegang krijgen tot gokken. Ouders kopen bijvoorbeeld krasloten voor hun kinderen of jongeren gebruiken het online gokaccount van iemand anders. Dat maakt preventie lastig. > “De omgeving van jongeren is bepalend. Willen we gokgedrag voorkomen, dan moeten we verder kijken dan alleen naar het individu.” – Anouk Tuijnman, onderzoeker Trimbos ### Wat kunnen we doen? Het Trimbos-onderzoek is onderdeel van een verkenning naar de inzet van Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO). Binnen deze aanpak werken gemeenten samen met scholen, ouders en gezondheidsorganisaties aan een positieve leefomgeving voor jongeren. Trimbos noemt het versterken van opvoedvaardigheden, een gokvrije sportomgeving en schoolprogramma’s als mogelijke aanknopingspunten voor preventie. Wel benadrukt het rapport dat nog niet is aangetoond dat deze maatregelen daadwerkelijk leiden tot minder gokgedrag onder minderjarigen. Heb je zelf moeite om je gokken onder controle te houden? Je kunt je inschrijven in Cruks (Centraal Register Uitsluiting Kansspelen). Eenmaal aangemeld kun je niet meer bij landgebonden en online casino’s spelen. Cruks is een middel, niet de ultieme oplossing. Zoek hulp als je er niet alleen uitkomt.