Sport in Nederland: waarom loterijgeld zo moeilijk los te laten is

Emma Bakker · 2026-10-26

De Nederlandse Sportraad heeft tegenover Trouw kritiek geuit op de afhankelijkheid van de Nederlandse sport van loterijgeld. Volgens voorzitter Tom van ’t Hek zijn de bezwaren tegen deze financieringsvorm de afgelopen jaren niet veranderd. De discussie laait weer op, maar echte verandering blijft uit. ### Waarom is loterijgeld omstreden? De Sportraad stelt dat financiering uit gokgelden in strijd is met maatschappelijke waarden zoals vastgelegd in de Sustainable Development Goals (SDG's) van de Verenigde Naties. Ook noemt de raad de inkomsten onzeker, onder meer door politieke besluiten over de kansspelbelasting. En dat terwijl de sportwereld juist behoefte heeft aan stabiliteit. Daarnaast wijst de Sportraad op de maatschappelijke bezwaren tegen de rol van loterijen in de sport. Hoewel gokreclames aan banden zijn gelegd, zijn sinds de opening van de Nederlandse online gokmarkt veel meer mensen gaan gokken. De groeiende invloed van gokbedrijven op de topsport brengt volgens de raad bovendien risico's met zich mee op het gebied van gokverslaving en matchfixing. Je kunt je voorstellen dat sporters en fans zich daar niet altijd prettig bij voelen. Ook in de politiek klinkt al langere tijd de roep om de afhankelijkheid van gokbedrijven te verminderen. Kamerlid Michiel van Nispen pleitte in 2022 al voor onderzoek naar manieren om de sport minder afhankelijk te maken van gokbedrijven. Maar echt concrete stappen zijn er sindsdien niet gezet. ### Sportbonden ontvangen miljoenen uit loterijgelden De afhankelijkheid van loterijgeld blijkt uit de bedragen die sportbonden ontvangen via Nederlandse Loterij en NOC*NSF. In 2025 ging het bij verschillende bonden om aanzienlijke bijdragen. Zo ontving de KNVB € 4,8 miljoen uit loterijgelden. Ook andere bonden kregen flinke bedragen: - Atletiekunie: € 1,225 miljoen - KNSB (schaatsen): € 885.000 - Koninklijke Nederlandse Roeibond: € 885.000 - Nederlandse Boksbond: ruim € 127.000 (op een totale begroting van € 700.000) Vooral voor kleinere bonden zijn deze bijdragen een belangrijke inkomstenbron. Zonder dat geld zouden veel sportactiviteiten in het gedrang komen. Voor sportorganisaties kunnen veranderingen in de afdracht dan ook grote financiële gevolgen hebben. NOC*NSF waarschuwde dat de verhoging van de kansspelbelasting de afdracht van Nederlandse Loterij aan de georganiseerde sport met € 12,5 miljoen zou kunnen verlagen. De organisatie riep het kabinet daarom op de maatregel te herzien, vanwege de mogelijke gevolgen voor NOC*NSF en de sportsector. Dat maakt de afhankelijkheid extra pijnlijk: een politiek besluit kan zomaar miljoenen uit de sport trekken. ### Alternatieve financiering blijft uit Van ’t Hek vindt dat de Nederlandse topsportsector aantrekkelijker moet worden voor andere financierders. De sportsector en de overheid moeten volgens hem gezamenlijk een propositie ontwikkelen waarmee eerlijke investeerders worden aangetrokken, zonder afhankelijk te zijn van gokbedrijven. Dat klinkt logisch, maar de praktijk weerbarstig. > "Er zijn sinds het advies De opstelling aan de top (zo'n 2,5 jaar geleden) geen grote stappen gezet door de betrokken partijen," aldus Van ’t Hek. Overheidsfinanciering is een mogelijk alternatief, maar biedt niet automatisch zekerheid. Ook financiering van de topsport door de overheid brengt onzekerheden met zich mee, omdat toekomstige kabinetten andere keuzes kunnen maken over de verdeling van publieke middelen. Je ruilt dus het ene risico in voor het andere. Zolang er geen structureel alternatief wordt ontwikkeld, blijft de Nederlandse sport afhankelijk van loterijgeld. De Nederlandse Sportraad vindt dat de sportsector en de overheid samen werk moeten maken van een financieringsmodel dat op lange termijn zekerheid biedt en minder afhankelijk is van de kansspelsector. De vraag is of dat ooit van de grond komt.