Russisch betaalplatform valt stil na casino-schandaal
Emma Bakker ·
Luister naar dit artikel~5 min

Het Russische betaalplatform FreeKassa is na een mediabericht over illegale casino-links plotsklaps offline. Websites en sociale media zijn verdwenen, wat een groot gat slaat in de betaalmogelijkheden voor de ondergrondse gokmarkt.
Het Russische betaalplatform FreeKassa lijkt plotsklaps te zijn opgedoekt. Dat gebeurde kort na een groot mediabericht dat de dienst koppelde aan illegale online casino's. Het voelt alsof iemand het stopcontact eruit heeft getrokken.
De krant Izvestia publiceerde het verhaal op 3 februari. Twee dagen later, op 5 februari, was de hoofdsite al 'niet beschikbaar'. Ook de officiële VKontakte-groepen en Telegram-kanalen waren verdwenen. Het was alsof het platform van de aardbodem was verdwenen.
Referral-links en partnerintegraties werkten ook niet meer. En bij verschillende populaire online casino's in Rusland stond FreeKassa ineens niet meer in het lijstje als stortings- of opnamemogelijkheid. Dat zegt wel iets, toch?
### Wat FreeKassa precies deed
Voor dit alles was FreeKassa een van de meestgebruikte manieren om betalingen te doen naar goksites. En dat terwijl online gokken in Rusland illegaal is. Denk aan platforms zoals 1Win.
De Russische internetcensor, Roskomnadzor, had eerder al blokkeerbevelen uitgevaardigd voor de .ru- en .com-domeinen van FreeKassa. Dat was op verzoek van wetshandhavingsinstanties. Maar het betaalplatform gebruikte naar verluidt spiegelwebsites om die blokkade te omzeilen.
Zo konden casino-gebruikers hun accounts nog steeds aanvullen. Met Russische roebels, buitenlandse valuta en cryptocurrency. Het was een kat-en-muisspel tussen de autoriteiten en de dienst.
Er zijn wel aanwijzingen dat sommige FreeKassa-gerelateerde pagina's – in het Russisch en Engels – nog online lijken te zijn. Een bijbehorende Telegram-botdienst lijkt ook nog te werken. Maar de speciale portal voor handelaren functioneerde op het moment van schrijven niet. Het is een beetje een rommelig einde.
Izvestia meldde ook bewijs te hebben gezien dat het platform bankrekeningen gebruikte die toebehoorden aan duizenden 'card mules'. Die werden ingezet om transacties te verwerken. Het was dus een complexe operatie.
### De menselijke kant: gokverslaving
Zonder betaalpoorten zoals FreeKassa kunnen illegale casino's niet functioneren. Dat zegt Andrey Khodykov, de uitvoerend directeur van het Centrum voor de Bestrijding van Gokverslaving. Zijn woorden zijn behoorlijk schrijnend.
"Minstens 5% van de Russen vertoont tekenen van gokverslaving," zegt Khodykov. "Het is een ernstige verslavingsstoornis die consequent mensenlevens vernietigt."
Russische gokverslaafden "verliezen de motivatie om te werken en vallen uit de sociale sfeer," gaat hij verder. Het is een neerwaartse spiraal waar moeilijk uit te komen is.
> "Het zelfmoordcijfer onder gokverslaafden is 15 keer hoger dan het gemiddelde voor de bevolking," aldus Khodykov.
Onderzoek van het Nationale Onderzoekscentrum voor Psychiatrie en Narcologie in Moskou lijkt deze beweringen te ondersteunen. Het centrum zegt dat tot 40% van de mensen met een ernstige gokverslaving zelfmoord heeft geprobeerd.
De meerderheid van de Russische patiënten met een gokstoornis zijn mannen tussen de 30 en 40 jaar. Maar het centrum ziet ook een "gestage toename" van gokken onder vrouwen en ouderen. Het probleem groeit, en het raakt steeds meer groepen.
### Het controversiële plan van het ministerie
Dit rapport komt vlak na het omstreden plan van het ministerie van Financiën om online casino's in Rusland te legaliseren. De meeste vormen van online gokken zijn daar nu illegaal.
Het ministerie zegt de sector te willen reguleren en operators te dwingen een belastingtarief van 30% te betalen. Het plan zou miljarden euro's aan inkomsten voor de staatsbegroting kunnen opleveren. Het is een financiële afweging tegenover een sociaal probleem.
Het Kremlin heeft zich tot nu toe niet over de kwestie uitgelaten. De publieke opinie in Rusland is diep verdeeld. Een enquête onder lezers van het mediabedrijf Plus World op Telegram van 29 januari tot februari liet zien dat bijna de helft (45%) van de respondenten legalisatie van online casino's "onethisch" vindt.
Een vergelijkbaar aantal mensen zei dat het plan van het ministerie "de waarden van werk, onderwijs en planning ondermijnt". Meer dan 40% zei dat het plan het aantal gokverslaafden zou doen toenemen en tot meer criminaliteit zou leiden.
Maar 31% steunde de stap, in de overtuiging dat het economische voordelen voor Rusland zou opleveren door hogere budgetinkomsten. En 12% van de respondenten zei dat legalisatie zou kunnen helpen bij de bestrijding van witwassen. De meningen zijn dus flink verdeeld.
Het is een lastige situatie. Aan de ene kant is er de menselijke schade, de verslavingen en de gebroken levens. Aan de andere kant staat de verleiding van enorme belastinginkomsten voor de staat. De val van FreeKassa laat zien hoe groot de onderliggende illegale markt is. De vraag is nu: wat gebeurt er daarna? Wordt het gereguleerd, of duikt het gewoon ergens anders weer op?