Rechter dwingt restaurant: gokkasten moeten nu zichtbaar staan

Emma Bakker · 2026-09-01

Stel je voor: je neemt een restaurant over en er staan twee gokkasten in een aparte ruimte. De exploitant van die automaten zegt later: "Die dingen moeten naar voren, in het zicht, anders verdienen we er niets aan." Jij denkt: daar hebben we niets over afgesproken. Wie heeft er gelijk? De rechtbank Rotterdam heeft daar nu een duidelijk antwoord op gegeven. ### Waar ging het precies over? De zaak draait om twee kansspelautomaten die al in het pand stonden voordat de huidige horecaondernemer het restaurant overnam. In maart vorig jaar nam hij de zaak over en sloot hij een nieuwe exploitatieovereenkomst met de eigenaar en exploitant van de speelautomaten. In dat contract stond onder meer dat de horecaondernemer aanwijzingen van de exploitant moest opvolgen over het optimaal functioneren en rendabel exploiteren van de automaten. Ook moest hij op aanwijzing een geschikte ruimte of een deel daarvan beschikbaar stellen. De exploitant wilde de gokkasten echter verplaatsen naar een goed zichtbare plek in het restaurant. Op de huidige locatie, in die aparte ruimte, leverden ze simpelweg niets op. Ook was het lastig om de automaten bij te vullen en had een monteur te weinig ruimte voor onderhoud en reparaties. ### Geen expliciete afspraak over zichtbaarheid De ondernemer weigerde. Zijn argument: nergens in de overeenkomst staat dat de automaten zichtbaar moeten staan. De rechtbank gaf hem daarin gelijk. Er was niet komen vast te staan dat partijen bij het sluiten van de overeenkomst hadden afgesproken dat de automaten zichtbaar moesten worden geplaatst. De exploitant beweerde dat dit vóór het tekenen wel was besproken, maar kon dat onvoldoende onderbouwen. Daarbij woog mee dat de exploitant zelf het contract had opgesteld. Had zichtbaarheid zo belangrijk geweest, dan had ze dat gewoon expliciet in de overeenkomst kunnen opnemen. > "Op de zitting heeft [eiser] toegelicht dat zij voorafgaand aan het sluiten van de Overeenkomst meerdere gesprekken met [gedaagde] heeft gevoerd en heeft besproken dat het voor haar een voorwaarde was dat de Speelautomaten uit deze aparte ruimte weggehaald moesten worden, omdat zij daar geen opbrengsten genereren." – Rechtbank Rotterdam ### Toch moest de ondernemer de automaten verplaatsen En toen kwam de verrassing. Ondanks dat er geen expliciete afspraak was, mocht de exploitant de ondernemer alsnog verplichten de automaten te verplaatsen. De sleutel lag in artikel 1.3 van de overeenkomst. Daarin staat dat de ondernemer aanwijzingen over het 'optimaal functioneren en rendabel exploiteren van de speelautomaten' moet opvolgen. Omdat de automaten op hun huidige plek geen opbrengsten genereerden en onderhoud lastig was, viel de aanwijzing om ze zichtbaar te plaatsen binnen dit aanwijzingsrecht. Dit is een belangrijk punt voor iedereen die met dit soort contracten werkt. Een algemene clausule over 'rendabel exploiteren' kan dus verstrekkende gevolgen hebben, ook al staat er niet letterlijk wat er van je wordt verwacht. ### Boete van ruim €150.000 verlaagd naar €5.000 De exploitant vorderde ook een contractuele boete van €500 per dag. Die was inmiddels opgelopen tot ruim €150.000. De rechtbank vond dat buitensporig en verlaagde de boete naar €5.000. Daarbij speelde mee dat de exploitant al vóór de overname wist dat de automaten op die plek stonden. Ze had zelf eerder kunnen ingrijpen of de verplichting tot zichtbare plaatsing expliciet in de nieuwe overeenkomst kunnen opnemen. De ondernemer moet nu de twee speelautomaten op een goed zichtbare plek in het restaurant plaatsen en van stroom voorzien. Doet hij dat niet binnen de gestelde termijn na betekening van het vonnis, dan geldt een dwangsom van €50 per dag met een maximum van €10.000. Daarbovenop komt nog ruim €2.000 aan proceskosten. ### Wat kun je hiervan leren? Deze uitspraak laat zien hoe belangrijk duidelijke contracten zijn. Voor zowel exploitanten als horecaondernemers geldt: - **Wees specifiek**: als iets belangrijk is, zoals de zichtbaarheid van automaten, zet het dan expliciet in de overeenkomst. - **Let op algemene clausules**: een bepaling over 'optimaal functioneren' kan later gebruikt worden om verstrekkende eisen te stellen. - **Handel op tijd**: wist je als exploitant al langer van een probleem? Grijp dan eerder in, anders kan een boete later fors worden gematigd. De rechtbank heeft hiermee een duidelijke lijn uitgezet: contracten zijn leidend, maar algemene aanwijzingsrechten kunnen ook verplichtingen met zich meebrengen die niet letterlijk zijn vastgelegd. Een mooi voorbeeld van hoe juridische details in de praktijk grote gevolgen kunnen hebben.