Rechtbank kraakt online spellen Postcode Loterij: dit betekent het

Emma Bakker · 2026-08-12

De Rechtbank Amsterdam heeft de Kansspelautoriteit (Ksa) gelijk gegeven in de zaak tegen de Nationale Postcode Loterij en VriendenLoterij. De online spellen die deze loterijen in 2023 aanboden, waren volgens de rechter één geheel met de extra loterij. Daardoor was er sprake van een kansspel op afstand waarvoor geen vergunning bestond. De lasten onder dwangsom die de Ksa oplegde, blijven dan ook overeind. Dit is een flinke tegenvaller voor de twee grootste goede doelen-loterijen van Nederland. Maar wat gebeurde er precies, en waarom is deze uitspraak zo belangrijk? Ik leg het je graag helder uit. ### Wat was er aan de hand? In 2023 kregen deelnemers van de Postcode Loterij en VriendenLoterij dagelijks een gratis credit per lot. Door een spelletje te starten, konden zij die credit omzetten in een lotnummer. Met dat lotnummer deden zij automatisch mee aan een wekelijkse extra trekking. Klinkt onschuldig, toch? De Ksa dacht daar anders over. De toezichthouder onderzocht het spelaanbod en concludeerde dat de spellen en de extra trekking samen één kansspel op afstand vormden. Omdat de loterijen geen vergunning hadden voor zo'n kansspel, legde de Ksa op 15 mei 2023 aan beide partijen een last onder dwangsom op. De loterijen haalden de spellen daarop offline, maar gingen in bezwaar en trokken uiteindelijk naar de rechter. ### Spel en loterij vormen één geheel De rechtbank volgt nu de redenering van de Ksa volledig. Volgens de rechters zijn het online spel en de loterij onlosmakelijk met elkaar verbonden. Waarom? Omdat een deelnemer zonder het spel te starten simpelweg niet aan de extra trekking kan deelnemen. Het maakt daarbij niet uit of je het spel uitspeelt of niet. Ook de uitkomst van het spel heeft geen invloed op de uitslag van de loterij, maar dat verandert niets aan het oordeel. De rechtbank is duidelijk: spel en loterij worden terecht als één geheel beschouwd. Dat is een belangrijk principe. Het betekent dat je niet zomaar een spelelement kunt toevoegen aan een bestaande loterij en dan doen alsof er niets aan de hand is. ### Alleen aanbieden van deelnamebewijs toegestaan De loterijen voerden nog aan dat zij op grond van de Wet op de kansspelen op afstand deelnamebewijzen mochten aanbieden. Ook dat argument veegde de rechtbank van tafel. Bij een loterij mag op afstand alleen het aanbieden van het deelnamebewijs plaatsvinden. Het toevoegen van andere elementen, zoals een spelelement, is niet toegestaan. In dit geval gebeurde er meer dan alleen het digitaal verstrekken van een lotnummer. Zodra een deelnemer op de startknop drukte, werd een spel gestart. De loterijen hadden bovendien zelf toegegeven dat de spellen bedoeld waren om de loterij aantrekkelijker te maken. Dat was dus net de verkeerde opmerking. De rechtbank maakt hiermee glashelder dat het niet doorslaggevend is of het spel invloed heeft op de uiteindelijke trekking. Het enkele feit dat een spelelement wordt toegevoegd aan het verkrijgen van het deelnamebewijs, is al voldoende om buiten het toegestane aanbod te vallen. ### Wat betekent dit voor de sector? Deze uitspraak heeft mogelijk verstrekkende gevolgen voor de hele kansspelindustrie in Nederland. Het zet een duidelijke grens neer: - Online spellen kunnen niet zomaar worden gekoppeld aan bestaande loterijen - Het toevoegen van spelelementen aan deelnamebewijzen is niet toegestaan zonder vergunning - De Ksa krijgt steun van de rechter in haar handhavende rol Voor aanbieders van kansspelen is dit een waarschuwing: de regels worden streng gehandhaafd en de rechter buigt niet mee met creatieve constructies. ### Beroepen ongegrond verklaard Uiteindelijk concludeerde de rechtbank dat de Nationale Postcode Loterij en VriendenLoterij de Wet op de kansspelen hebben overtreden. De Ksa mocht daarom handhavend optreden. Ook het argument dat de besluiten van de Ksa onvoldoende waren gemotiveerd, slaagde niet. De rechtbank hoefde zich zelfs niet uit te spreken over de door de Ksa genoemde 'ongewenste vermenging', omdat ook zonder dat oordeel sprake is van een overtreding. De rechtbank verklaarde de beroepen van de loterijen ongegrond. De lasten onder dwangsom zijn terecht opgelegd. Tegen de uitspraak kunnen de loterijen nog binnen zes weken hoger beroep instellen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. ### Een duidelijk signaal Deze uitspraak is een duidelijk signaal aan de hele kansspelsector: de wet is de wet, en daar valt niet aan te sleutelen met slimme online trucjes. Voor de Postcode Loterij en VriendenLoterij betekent dit dat ze op zoek moeten naar andere manieren om hun aanbod aantrekkelijk te maken, zonder de grenzen van de wet te overschrijden. Het blijft natuurlijk afwachten of de loterijen in hoger beroep gaan. Maar voor nu is de bal duidelijk: de Ksa heeft gewonnen, en de rechter heeft gesproken. De komende weken zullen uitwijzen of dit het laatste hoofdstuk is of dat er nog een vervolg komt.