Politiek verdeeld over privatisering Nederlandse Loterij

Emma Bakker · 2026-06-19

Meerdere Kamerfracties staan open voor een mogelijke privatisering of verzelfstandiging van de Nederlandse Loterij. Dat bleek donderdag tijdens het commissiedebat over staatsdeelnemingen in de Tweede Kamer. Daarbij werd wel steeds benadrukt dat publieke belangen, zoals consumentenbescherming, verslavingspreventie en afdrachten aan sport en goede doelen, voldoende moeten worden geborgd. Staatssecretaris Eelco Eerenberg van Financiën wil begin december 2026 een plan van aanpak naar de Tweede Kamer sturen voor de verdere verkenning van het aandeelhouderschap in de Nederlandse Loterij. Daarbij moet duidelijk worden of verkoop op dit moment passend is en onder welke voorwaarden een eventuele verkoop, geheel of gedeeltelijk, kan plaatsvinden. Dat bleek tijdens het commissiedebat Staatsdeelnemingen van de vaste Kamercommissie Financiën gisteravond. Het debat volgde op de Kamerbrief van minister Eelco Heinen van Financiën over het beheer van staatsdeelnemingen. In die brief schreef Heinen onder andere dat het kabinet een nadere verkenning wil doen naar de toekomstopties voor de Nederlandse Loterij. De Nederlandse Loterij reageerde positief op de aankondiging van de nadere verkenning. ### VVD, CDA, PVV en JA21 willen verkenning Tijdens het commissiedebat spraken meerdere Kamerleden zich positief of open uit over een mogelijke privatisering van de Nederlandse Loterij. Erik van der Maas van de VVD stelde dat de overheid alleen aandeelhouder moet zijn als daarmee een publiek belang wordt gediend. Volgens hem moet privatisering daarom serieus worden onderzocht, mits de publieke belangen goed worden geborgd. Ook Tony van Dijck van de PVV sprak steun uit voor privatisering van de Nederlandse Loterij. Hij koppelde het debat aan de bredere druk op de kansspelmarkt door de hogere kansspelbelasting, strengere speellimieten, en reclamebeperkingen. Volgens de PVV moet het kabinet voorkomen dat spelers daardoor uitwijken naar illegale aanbieders. Inge van Dijk van het CDA vroeg om snelle duidelijkheid. Zij wees op het belang van consumentenbescherming, het tegengaan van problematische schulden en verslavingspreventie. Volgens Van Dijk kunnen die belangen mogelijk ook op andere manieren worden beschermd dan via staatsaandeelhouderschap. Wel wil het CDA dat de afdrachten aan sport en goede doelen behouden blijven en juridisch worden geborgd. Michiel Hoogeveen van JA21 wilde vooral dat het proces richting de besluitvorming wordt versneld. Volgens JA21 moet het kabinet zoveel mogelijk voortbouwen op de eerdere evaluatie uit 2023 en moeten onderzoeken niet onnodig worden herhaald.  ### D66 en ChristenUnie spreken zich breder uit Jan Schoonis van D66 sprak zich niet expliciet uit over de Nederlandse Loterij. Wel benadrukte hij dat staatsdeelnemingen een middel zijn en geen doel op zichzelf. De overheid moet volgens D66 kritisch blijven kijken waar staatsaandeelhouderschap nog maatschappelijke meerwaarde heeft en waar afbouw of verkoop mogelijk is. Pieter Grinwis van de ChristenUnie stelde in het debat andermaal de vraag waarom de overheid eigenaar moet zijn van gokbedrijven om de kansspelmarkt te kunnen reguleren. Volgens hem is er een spanning tussen het aanbieden van kansspelen door staatsdeelnemingen en het doel om gokverslaving te voorkomen. Grinwis pleitte voor strengere regelgeving en betere handhaving. Ook uitte hij zorgen over loterijzuilen van de Nederlandse Loterij in supermarkten. Hij vroeg de staatssecretaris om daarop in te grijpen. De zuilen waren eerder een doorn in het oog van auteur Michael van Dijk. In een column op CasinoZorgplicht beschreef hij de loterijzuil bij de SPAR op Utrecht Centraal. De zuilen lijken door de Nederlandse Loterij in het leven geroepen te zijn omdat de sigarettenbalies verdwenen zijn uit supermarkten en dat ook de plek was waar loten verkocht werden. ### Eerenberg: staatseigendom niet noodzakelijk voor maatschappelijke doelen Staatssecretaris Eerenberg gaf in het debat aan dat staatseigendom niet per se noodzakelijk is om maatschappelijke doelen te bereiken. Hij benadrukte dat andere reguleringsinstrumenten, zoals vergunningen en toezicht, ook effectief kunnen zijn. De komende maanden wordt verder onderzocht welke opties het beste zijn voor de toekomst van de Nederlandse Loterij.