Objectieve data cruciaal voor onderzoek illegale gokmarkt

Emma Bakker · 2026-02-17

Stel je voor dat je beleid moet maken, maar je hebt geen betrouwbare cijfers. Dat is precies het probleem waar onderzoekers tegenaan lopen bij de illegale gokmarkt in Scandinavië. Vier experts uit Finland, Denemarken, Zweden en Noorwegen namen 32 eerdere onderzoeken onder de loep en kwamen tot een verontrustende conclusie. Er is gewoon geen objectieve data beschikbaar. Veel cijfers zijn gekleurd door commerciële belangen of gebaseerd op wankele meetmethodes. Het voelt een beetje alsof je een puzzel probeert te leggen, maar de helft van de stukjes ontbreekt. ### Wie zijn de onderzoekers? - **Virve Marionneau** van het Centre for Research on Addiction, Control and Governance (Universiteit van Helsinki) - **Søren Kristiansen** van het Departement Sociologie en Sociaal Werk (Universiteit van Aalborg) - **Tomi Roukka** van het Fins Instituut voor Gezondheid en Welzijn - **Håkan Wall** van het Departement Klinische Neurowetenschappen (Karolinska Instituut, Stockholm) Deze experts zagen dat 11 van de 32 onderzoeksrapporten werden gefinancierd door de gokindustrie zelf. En wat blijkt? In die rapporten wordt de illegale markt steevast groter geschat. Dat is geen toeval, zeggen de onderzoekers. Het hoort bij een 'corporate playbook' om strengere regelgeving tegen te werken. ### Waarom zijn de huidige data onbetrouwbaar? Er zijn een paar grote problemen. Ten eerste baseren veel onderzoeken zich op data van H2 Gambling Capital. Die wordt gezien als de beste bron, maar er is te weinig transparantie over hun modellen. Bovendien passen ze cijfers vaak achteraf aan. Dan zijn er nog de enquêtes. Die vragen mensen terug te denken aan hun gokgedrag, maar herinneringen zijn notoir onbetrouwbaar. Het is alsof je iemand vraagt precies te vertellen wat hij vorig jaar op 3 juli heeft gegeten. Ook webverkeer naar illegale sites zegt niet alles. Onderzoekers moeten dan aannames maken over hoeveel geld er per bezoek wordt verloren. Maar dat is giswerk, geen wetenschap. > 'Beleidsmakers nemen beslissingen op basis van data die niet deugen,' stellen de onderzoekers. 'Dat moet anders.' ### Drie concrete aanbevelingen De oplossing ligt volgens de experts voor de hand. Ten eerste: gebruik bankdata. Die is feitelijk en betrouwbaar. Banken zien immers welke transacties er plaatsvinden. Ten tweede: eis meer transparantie van onderzoeksbedrijven zoals H2 Gambling Capital. Als hun modellen openbaar zijn, kunnen andere wetenschappers ze controleren en verbeteren. Tot slot: internationale samenwerking. Scandinavische toezichthouders moeten data uitwisselen met collega's in andere landen. Alleen zo krijg je een volledig beeld van de zwarte markt. Het komt erop neer dat we betere tools nodig hebben. Want als we de omvang van het probleem niet kennen, kunnen we ook geen effectief beleid maken. En dat gaat uiteindelijk ten koste van de bescherming van kwetsbare spelers. De volgende stap is aan de beleidsmakers. Willen ze werkelijk iets doen aan illegale gokmarkten, dan moeten ze investeren in objectief onderzoek. Anders blijven ze sturen in het duister.