Het nalatenschap van een gokpionier: van jukeboxes tot een miljardenimperium

Emma Bakker · 2026-08-24

Het nieuws van het overlijden van Paul Gauselmann op 21 augustus, kort voor zijn 92e verjaardag, markeert het einde van een tijdperk. Hier was een man die 67 jaar lang het roer vasthield en een eenmanszaak transformeerde tot een reus in de speelautomatenwereld. Het is een verhaal over vasthoudendheid, visie en de opbouw van iets dat veel groter werd dan hijzelf ooit had kunnen dromen. Gauselmann's reis begon in 1934 in Borghorst, Duitsland. Zijn carrière nam vorm in 1956 bij een fabrikant van verkoopautomaten en jukeboxes – een wereld die zijn toekomst zou bepalen. Het fascinerende is dat hij al na één jaar de stap waagde om naast zijn baan zelf jukeboxes te gaan exploiteren. Die ondernemersgeest was er dus vroeg. In 1964 maakte hij de definitieve sprong naar volledig zelfstandig ondernemerschap. ### Het kantelmoment: De Merkur B Alles veranderde in 1977. Toen bracht Gauselmann de eerste door zijn bedrijf ontwikkelde speelautomaat op de markt: de legendarische Merkur B. Dat apparaat was meer dan alleen een machine; het was de vonk die zijn bedrijf een enorme impuls gaf. Het logo dat hij ontwierp, die lachende Merkur-zon, groeide uit tot een internationaal handelsmerk dat overal herkenning opleverde. Je kunt je afvragen: wat maakte hem zo succesvol? Het was een combinatie van praktijkervaring, een neus voor kansen en het vermogen om een herkenbaar merk te creëren. Hij begon achter de schermen en bouwde van daaruit stap voor stap zijn eigen wereld op. ### De cijfers van een imperium De omvang van wat hij naliet is indrukwekkend. De Merkur Group telt tegenwoordig meer dan 15.000 medewerkers en heeft een totale omzet van ongeveer € 2,1 miljard. Om de toekomst van het bedrijf veilig te stellen, werden in 2016 de aandelen ondergebracht bij de Gauselmann Family Foundation. Die stichting is nu de enige eigenaar, wat de continuïteit waarborgt. Ook in Nederland is zijn invloed merkbaar. Het bedrijf exploiteert hier vijf speelautomatenhallen: - Amsterdam - Rotterdam - Almere - Hoofddorp - Boskoop Daarnaast levert Merkur Group spellen aan legale online casino's in ons land. Eerdere vestigingen in Emmen en Valkenburg zijn inmiddels gesloten, wat laat zien dat ook dit bedrijf moet meebewegen met de markt. ### Een geleidelijke overdracht Gauselmann nam dit jaar, in 2024, afscheid als voorzitter. Die rol is overgenomen door Lars Felderhoff, die sinds 2018 de financiën van het concern beheerde. Felderhoff bracht ervaring mee uit de gokindustrie bij IGT en de internationale retail. Het was een zorgvuldige overdracht, niet abrupt, wat typerend is voor een ondernemer die altijd voor de lange termijn dacht. Zijn invloed reikte veel verder dan zijn eigen bedrijfsmuren. Hij was maar liefst 28 jaar voorzitter van de Duitse brancheorganisatie VDAI en in totaal ruim 38 jaar actief binnen die organisatie. Dat toont een diepe betrokkenheid bij de hele sector, niet alleen zijn eigen belangen. Het overlijden van Paul Gauselmann is meer dan het einde van een leven. Het is het sluiten van een hoofdstuk in de geschiedenis van de speelautomatenindustrie. Hij bouwde van de grond af aan een imperium dat wereldwijd zijn sporen heeft nagelaten, van een bescheiden start met jukeboxes tot een miljardenbedrijf met een iconisch logo. Zijn verhaal herinnert ons eraan dat grote successen vaak beginnen met een eenvoudig idee en een onwrikbaar geloof in de eigen visie.