Ministerie trekt 1.876 documenten in na datalek door onzorgvuldigheid

Emma Bakker · 2026-01-29

Het is een pijnlijke blunder die je liever niet ziet bij een ministerie van Justitie en Veiligheid. De 1.876 documenten die op 5 december 2025 werden gepubliceerd, zijn een maand later weer ingetrokken. En de reden? Het ministerie bleek niet alle persoonsgegevens te hebben zwartgelakt. Dat voelt een beetje als je huisdeur op slot doen, maar het raam wagenwijd open laten staan. Er is direct een datalekmelding gedaan bij de Autoriteit Persoonsgegevens. En nu zitten ambtenaren opnieuw door al die documenten te spitten. Het doel is simpel: zorgen dat alle gevoelige informatie deze keer wél goed wordt afgeschermd. Staatssecretaris Arno Rutte heeft beloofd dat de documenten op 3 februari opnieuw worden gepubliceerd. We gaan het zien. ### Hoe dit datalek kon gebeuren Tijdens het begrotingsdebat in de Tweede Kamer stelde ChristenUnie-Kamerlid Mirjam Bikker kritische vragen. Zij had tweeënhalf jaar eerder om deze documenten gevraagd – ze gaan over het contact tussen het ministerie en de gokindustrie rond de legalisering van online kansspelen. Toen ze eindelijk werden vrijgegeven, bleek de uitvoering dus rommelig. Bikker wilde van de staatssecretaris weten: waarom zijn de documenten ingetrokken en waarom is hier niet over gecommuniceerd? Goede vragen, vind je niet? In de politiek draait het vaak om transparantie, maar hier lijkt die transparantie juist het probleem te zijn geworden. ### Politieke reacties en vervolgstappen Eerder had Bikker al haar ongenoegen geuit over de inhoud van de documenten. Ze vroeg om een plenair debat, maar kreeg niet genoeg steun van andere partijen. In plaats daarvan komt er nu een dertigledendebat. Dat is een kleiner overleg, maar wel een kans om alsnog te praten over die communicatie met de goksector. Het is opvallend hoe zo'n technische fout – het niet goed zwartlakken van gegevens – direct politieke consequenties heeft. Het onderstreept hoe gevoelig privacyzaken liggen, zeker als het gaat over contacten met een sector zoals de gokindustrie. ### Wat het ministerie nu doet Op donderdag informeerde staatssecretaris Rutte de Tweede Kamer per brief over de ingetrokken documenten. De publicatie werd op 7 januari 2026 teruggedraaid. Na het ontdekken van de fout volgde die melding bij de Autoriteit Persoonsgegevens en daarna de intrekking. Momenteel is het ministerie bezig met het opnieuw beoordelen van alle 1.876 documenten. Het werk is monnikenwerk, maar essentieel. De belangrijkste stappen die nu worden gezet: - Document voor document controleren op nog zichtbare persoonsgegevens - Zorgen dat alle gevoelige informatie consistent wordt zwartgelakt - Een extra controlelaag inbouwen voordat documenten opnieuw worden vrijgegeven - Leren van deze fout voor toekomstige publicaties Het is een proces dat tijd kost, maar waar geen shortcuts in mogelijk zijn. Een fout met persoonsgegevens maak je maar één keer – de reputatieschade en het vertrouwensverlies zijn anders moeilijk te herstellen. ### Waarom dit iedereen aangaat Je zou kunnen denken: dit is een politiek verhaal, wat heb ik ermee te maken? Maar eigenlijk raakt het aan iets veel groters. Het laat zien hoe kwetsbaar onze persoonsgegevens zijn, zelfs bij overheidsinstanties die juist voor veiligheid moeten zorgen. > “Transparantie is cruciaal, maar mag nooit ten koste gaan van persoonlijke privacy.” Die balans is precies waar het hier misging. Documenten publiceren voor openbaarheid is goed, maar dan moet de technische uitvoering wel op orde zijn. Anders schiet je je doel voorbij en creëer je nieuwe problemen. Voor professionals in identiteitsgedreven adverteren is dit een belangrijk geval. Het toont aan hoe zorgvuldig je moet omgaan met data, zelfs als die niet direct voor marketing wordt gebruikt. De principes blijven hetzelfde: toestemming, transparantie en beveiliging. ### Wat we kunnen leren Dit incident is een stevige reminder voor elke organisatie die met persoonsgegevens werkt. Of je nu bij de overheid bent of in het bedrijfsleven, de basisregels zijn helder: - Controleer, controleer en controleer nog eens voordat je data deelt - Zorg voor duidelijke protocollen rondom databeveiliging - Wees proactief in communicatie als er iets misgaat - Investeer in training en bewustwording bij medewerkers Het ministerie heeft nu de kans om het beter te doen. De documenten komen op 3 februari terug, hopelijk deze keer volledig geanonimiseerd. Het vertrouwen herwinnen duurt langer, maar een zorgvuldige herpublicatie is een essentiële eerste stap. Voor ons allemaal blijft de les: in een datagedreven wereld is zorgvuldigheid niet iets extra's – het is de fundering waarop alles rust. Zonder die fundering stort het hele bouwwerk in, of je nu documenten publiceert of een advertentiecampagne opzet.