Meta voor de rechter: VNLOK eist strengere aanpak illegale gokreclames

·
Luister naar dit artikel~5 min

VNLOK daagt Meta voor de rechter wegens illegale gokadvertenties op Facebook en Instagram. De zaak test hoe ver platformen moeten gaan onder de Europese DSA. Wat betekent dit voor de Nederlandse gokmarkt?

Stel je voor: je scrolt door je Facebook-feed en ziet een aanlokkelijke advertentie voor een online casino. Je klikt, speelt een potje en verliest geld. Maar wat als dat casino helemaal geen vergunning heeft? Dat is precies waar de Dutch gambling trade association VNLOK zich zorgen over maakt. Op maandag 28 september daagde VNLOK Meta voor de rechtbank in Amsterdam. Ze willen dat het bedrijf veel harder optreedt tegen illegale gokadvertenties op Facebook en Instagram. Deze zaak draait om de vraag: hoe ver moet een groot onlineplatform gaan onder de Europese Digital Services Act (DSA)? En wat betekent dat voor de legale gokmarkt in Nederland? Laten we eens rustig kijken wat hier speelt. ### Wat wil VNLOK precies? VNLOK vertegenwoordigt de vergunde online kansspelaanbieders in Nederland. Zij vinden dat Meta zijn verplichtingen onder de DSA niet nakomt. Volgens VNLOK zou meer dan 90% van de gokadvertenties die zij op Facebook onderzochten, afkomstig zijn van illegale sites. Let wel: dat is hun eigen bevinding, geen rechterlijke uitspraak. De rechter moet zich er nog over buigen. Wat VNLOK eist: - Een verklaring voor recht dat Meta in gebreke blijft. - Een bevel om meer te doen tegen illegale advertenties die zich op Nederlandse consumenten richten. - Een dwangsom per dag als Meta niet aan een eventueel bevel voldoet. Daarnaast heeft VNLOK bij de Europese Commissie aangedrongen op een onderzoek en mogelijke sancties. ### Waarom het niet alleen om verwijderen gaat Meta verwijderde in mei 11% van de gemelde advertenties en in juni 15%. Dat lijkt iets, maar volgens VNLOK is het lang niet genoeg. De kern van de zaak is preventie, niet alleen achteraf opruimen. Onder de DSA moeten zeer grote onlineplatforms systemische risico's inschatten en beperken. Dat staat in de artikelen 34 en 35. Denk aan risico's van illegale content, zoals misleidende gokreclames. Daarnaast zijn er regels over platformaansprakelijkheid. Artikel 6 geeft een voorwaardelijke vrijstelling voor gehoste content, maar sluit rechterlijke bevelen niet uit. Artikel 8 verbiedt een algemene monitoringsplicht. Toch betekent dat niet dat de plicht om risico's aan te pakken verdwijnt. Kortom: het is niet zwart-wit. Er zit een grijs gebied tussen vrijheid van meningsuiting, platformverantwoordelijkheid en consumentenbescherming. > "De vraag is niet of Meta advertenties moet verwijderen, maar of het platform voorkomt dat ze überhaupt verschijnen," zo vat een betrokkene de kern samen. ### Hoe zit het in andere Europese landen? Nederland is niet het enige land dat worstelt met illegale gokreclames. In Italië legde de communicatieautoriteit AGCOM in december 2023 een handhavingsbesluit op aan Meta wegens schending van het nationale gokadvertentieverbod. In Duitsland meldde de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL) dat beperkingen op Google- en Meta-advertenties hebben geleid tot een daling van illegale reclame. Spanje's Dirección General de Ordenación del Juego (DGOJ) heeft ook plichten opgelegd om illegale gokinformatie te verwijderen, al is daar geen vergelijkbare rechtszaak tegen Meta bekend. De aanpak verschilt per land, maar de uitdaging is hetzelfde: hoe zorg je dat verwijderingsverplichtingen effectief zijn zonder elk platform of elke jurisdictie over één kam te scheren? ### Wat betekent dit voor jou? Als je in Nederland een legaal online casino runt, dan weet je hoe streng de regels zijn. Reclame maken mag bijna niet, en je concurrenten zonder vergunning lijken via sociale media toch hun publiek te vinden. Deze zaak kan een precedent scheppen. Als de rechter Meta verplicht om meer te doen, dan wordt het speelveld eerlijker. Maar het kan ook lang duren en de uitkomst is onzeker. Wat we zeker weten: de DSA is nog jong en de interpretatie ervan is volop in ontwikkeling. Deze rechtszaak is er één om in de gaten te houden. Niet alleen voor Meta, maar voor iedereen die met online adverteren en gokken te maken heeft. We houden je op de hoogte van de ontwikkelingen.