Meta voor de rechter: het einde van illegale gokreclames?

Emma Bakker · 2026-10-04

### Waarom VNLOK Meta voor de rechter sleept Stel je voor: je opent Facebook en ziet een aanlokkelijke advertentie voor een online casino. Zonder vergunning, zonder toezicht. Dat is precies waar de Dutch gambling trade association VNLOK zich al jaren zorgen over maakt. Op maandag 28 september daagde de vereniging Meta voor de Amsterdamse rechtbank. Hun eis? Dat Meta veel harder optreedt tegen illegale gokadvertenties op Facebook en Instagram. Volgens VNLOK komt meer dan 90% van de door hen onderzochte gokadvertenties op Facebook van illegale sites. Dat is hun eigen bevinding, geen rechterlijke uitspraak. Toch geeft het te denken. Hoe kan het dat een platform als Meta zoveel illegale content doorlaat, terwijl er duidelijke regels zijn? ### Wat VNLOK precies wil VNLOK vertegenwoordigt de legale, vergunde online gokaanbieders in Nederland. Zij vinden dat Meta zijn verplichtingen onder de Europese Digital Services Act (DSA) niet nakomt. De DSA verplicht zeer grote online platforms om systeemrisico's te beoordelen en te beperken, waaronder de verspreiding van illegale inhoud. VNLOK wil dat de rechter Meta opdraagt meer te doen om illegale advertenties gericht op Nederlandse consumenten te voorkomen. Daarnaast eist VNLOK een verklaring van aansprakelijkheid en dwangsommen als Meta niet aan een eventueel bevel voldoet. Ook hebben ze de Europese Commissie gevraagd om een onderzoek en mogelijke sancties. Het is duidelijk: VNLOK is niet van plan om dit zomaar te laten liggen. ### De kern van de zaak: preventie, niet alleen achteraf verwijderen Het juridische debat draait niet alleen om de vraag of individuele advertenties worden verwijderd nadat ze zijn gemeld. Onder de DSA moeten platforms zoals Meta proactief systeemrisico's aanpakken. De artikelen 34 en 35 van de DSA beschrijven die verplichting tot risicobeoordeling en -mitigatie. Natuurlijk zijn er ook regels over platformaansprakelijkheid. Artikel 6 geeft een voorwaardelijke vrijstelling van aansprakelijkheid voor gehoste content, maar laat de mogelijkheid van rechterlijke bevelen intact. Artikel 8 verbiedt een algemene verplichting om alle gebruikerscontent te monitoren. Maar dat neemt de specifieke zorgplicht om systeemrisico's aan te pakken niet weg. Kortom: het gaat er niet alleen om of Meta een illegale advertentie na een klacht verwijdert, maar of het platform genoeg doet om te voorkomen dat die advertenties überhaupt verschijnen. ### Wat we nog niet weten Belangrijk om te onthouden: VNLOK heeft niet alle details van de rechtszaak openbaar gemaakt. We weten niet precies op welke Nederlandse procedurele gronden VNLOK zich beroept of welke specifieke wetsartikelen ze aanhalen. Het is dus nog maar de vraag of dit een competitiekwestie is of puur een DSA-handhaving. De rechter zal de beschuldigingen moeten beoordelen. ### Hoe andere Europese landen dit aanpakken Nederland is niet het enige land dat worstelt met illegale gokreclames op sociale media. Italië's communicatietoezichthouder AGCOM vaardigde in december 2023 een handhavingsbesluit uit tegen Meta vanwege de nationale gokadvertentieban. In Duitsland meldt de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL) dat beperkingen op Google- en Meta-advertenties hebben bijgedragen aan een afname van illegale reclame. Spanje's Dirección General de Ordenación del Juego (DGOJ) heeft ook plichten opgelegd om illegale gokcontent te verwijderen, al is er daar geen vergelijkbare zaak tegen Meta bekend. De aanpak verschilt per land, maar de uitdaging is hetzelfde: hoe zorg je ervoor dat verwijderingsverplichtingen effectief zijn zonder elk platform of elke jurisdictie over één kam te scheren? ### Wat dit betekent voor de Nederlandse markt Voor vergunde online gokaanbieders in Nederland is deze zaak van groot belang. Zij moeten zich aan strenge regels houden, terwijl illegale concurrenten via sociale media nog steeds hun doelgroep weten te bereiken. Dat creëert een ongelijk speelveld. De uitkomst van deze rechtszaak kan bepalen hoe effectief de DSA is in de praktijk. Als de rechter Meta opdraagt meer te doen, kan dat een precedent scheppen voor andere platforms en landen. Maar het kan ook jaren duren voordat er duidelijkheid is. Tot die tijd blijven legale aanbieders in spanning afwachten. Wat denk jij? Moet Meta harder optreden tegen illegale gokadvertenties, of ligt de verantwoordelijkheid elders?