Meta voor de rechter: VNLOK jaagt op illegale gokreclame
Emma Bakker ·
Luister naar dit artikel~3 min
VNLOK daagt Meta voor de Amsterdamse rechtbank wegens illegale gokadvertenties op Facebook en Instagram. De zaak test hoe ver platforms moeten gaan onder de Europese DSA.
Stel je voor: je opent Facebook en ziet een aanlokkelijke advertentie voor een online casino. Zonder vergunning, zonder toezicht. Precies dat probleem bracht VNLOK, de branchevereniging voor legale Nederlandse online gokaanbieders, ertoe om Meta voor de Amsterdamse rechtbank te dagen. De zaak draait om één prangende vraag: hoe ver moet een groot platform gaan om illegale gokreclame tegen te houden?
### Waarom VNLOK naar de rechter stapt
VNLOK wil dat de rechter vaststelt dat Meta zijn verplichtingen onder de Europese Digital Services Act (DSA) niet nakomt. Volgens de vereniging kwam meer dan 90% van de onderzochte Facebook-gokadvertenties van illegale sites. Let op: dat is hun eigen bevinding, geen rechterlijke uitspraak.
Meta verwijderde in mei 11% en in juni 15% van de gemelde advertenties. VNLOK eist daarom een verklaring van aansprakelijkheid en dwangsommen als Meta een bevel niet opvolgt. Daarnaast vroeg de vereniging de Europese Commissie om onderzoek en mogelijke sancties.
### Preventie, niet alleen achteraf opruimen
De kern van de zaak gaat verder dan het verwijderen van individuele advertenties. Onder de DSA moeten zeer grote online platforms systemische risico's inschatten en beperken, waaronder de verspreiding van illegale content (artikelen 34 en 35).
Toch is er een grens: artikel 8 verbiedt een algemene monitoringsplicht voor alle gebruikerscontent. Maar dat haalt de aparte plicht tot risicobeoordeling niet weg.
Belangrijk: VNLOK heeft niet alle processtukken openbaar gemaakt. De zaak is dus nog geen vaststaande mededingingskwestie; de rechter moet de beschuldigingen nog beoordelen.
### Andere Europese landen pakken het anders aan
Italië's AGCOM legde Meta in december 2023 een handhavingsbesluit op wegens schending van het nationale gokreclameverbod. In Duitsland meldde de GGL dat beperkingen op Google- en Meta-advertenties bijdroegen aan minder illegale reclame. Spanje's DGOJ stelde verwijderingsplichten op, al is er daar geen vergelijkbare zaak tegen Meta bekend.
> "De uitdaging is niet alleen illegale advertenties verwijderen, maar voorkomen dat ze überhaupt verschijnen. Platforms moeten verder kijken dan reactief modereren."
### Wat dit betekent voor de Nederlandse markt
Voor legale aanbieders is het speelveld oneerlijk: zij moeten zich aan strenge regels houden, terwijl illegale concurrenten via social media nog steeds dezelfde doelgroep bereiken. Deze rechtszaak kan bepalen hoe effectief de DSA in de praktijk is.
De uitkomst is nog onzeker, maar één ding is duidelijk: de druk op Meta om illegale gokreclame aan te pakken, neemt toe. En dat raakt niet alleen de gokbranche, maar iedereen die gelooft in eerlijke online advertenties.