Meta voor de rechter: dit kan de Nederlandse gokmarkt veranderen

Emma Bakker · 2026-10-04

Stel je voor: je runt een legaal online casino in Nederland. Je houdt je keurig aan alle regels, betaalt je vergunningen en advertentiebeperkingen. En toch zie je op Facebook en Instagram advertenties van illegale goksites die jouw klanten proberen weg te lokken. Frustrerend, toch? Dat is precies waar de VNLOK — de branchevereniging van vergunde Nederlandse online gokaanbieders — iets aan wil doen. Maandag 28 september daagden ze Meta voor de Amsterdamse rechtbank. De kern van hun claim? Meta doet te weinig om illegale gokreclames tegen te houden. En dat terwijl de Europese Digital Services Act (DSA) juist eist dat grote platforms dit soort risico's actief aanpakken. ### Wat VNLOK precies eist De branchevereniging wil dat de rechter vaststelt dat Meta zijn DSA-verplichtingen niet nakomt. Concreet vragen ze om een bevel: Meta moet meer doen om illegale advertenties die op Nederlandse consumenten zijn gericht te weren. Hun cijfers zijn opvallend. Volgens VNLOK kwam meer dan 90% van de onderzochte gokadvertenties op Facebook van illegale sites. Let wel: dat is hun eigen bevinding, geen rechterlijke uitspraak. En het zegt niet dat élke gokadvertentie op Meta's platforms illegaal is. Wat ook opvalt: Meta verwijderde in mei slechts 11% van de gemelde advertenties, in juni 15%. VNLOK wil daarom een schadevergoedingsverklaring en dwangsommen als Meta zich niet aan een eventueel bevel houdt. Daarnaast hebben ze de Europese Commissie gevraagd om een onderzoek en mogelijke sancties. ### Waarom het niet alleen om verwijderen gaat Hier wordt het interessant. De juridische vraag is niet simpelweg of individuele advertenties worden verwijderd nadat ze zijn gemeld. Onder de DSA moeten zeer grote online platforms (zoals Meta) systemische risico's beoordelen en verminderen. Denk aan artikelen 34 en 35 van de DSA. Dat staat los van de aansprakelijkheidsregels. Artikel 6 biedt een voorwaardelijke vrijstelling voor gehoste content, maar behoudt de mogelijkheid van rechterlijke bevelen. Artikel 8 verbiedt een algemene verplichting om alle gebruikerscontent te monitoren. Maar die monitoringsbeperking haalt de aparte plicht om systeemrisico's aan te pakken niet weg. Kortom: het gaat niet alleen om opruimen achteraf, maar om voorkomen vooraf. > "De vraag is niet of je een advertentie kunt verwijderen, maar of je het systeem zo inricht dat illegale advertenties überhaupt minder kans krijgen." ### Wat kunnen we hieruit concluderen? Eerlijk is eerlijk: VNLOK heeft niet alle processtukken openbaar gemaakt. De precieze Nederlandse procedurele basis voor hun ontvankelijkheid is niet volledig duidelijk. Je moet dit dus niet zien als een bewezen mededingingszaak. De rechter moet de beschuldigingen nog beoordelen. Toch past deze zaak in een bredere Europese trend. Italië's AGCOM legde Meta in december 2023 een handhavingsbesluit op onder het nationale gokadvertentieverbod. Duitsland's GGL meldde dat beperkingen op Google- en Meta-advertenties bijdroegen aan een daling van illegale reclame. Spanje's DGOJ heeft plichten opgesteld om illegale gokcontent te verwijderen. Elk land pakt het anders aan, maar de operationele uitdaging is hetzelfde: hoe maak je verwijderingsverplichtingen effectief zonder elk platform of rechtsgebied over één kam te scheren? ### Wat betekent dit voor de Nederlandse markt? Voor vergunde aanbieders is dit een belangrijk signaal. Zij opereren binnen strikte regels, terwijl illegale concurrenten via sociale media nog steeds dezelfde doelgroep proberen te bereiken. Deze rechtszaak test hoe ver een platform moet gaan onder de DSA. De uitspraak kan gevolgen hebben voor hoe Meta en andere platforms omgaan met gokreclames. En indirect voor hoe eerlijk de concurrentie in de Nederlandse online gokmarkt is. Wordt vervolgd, dus.