Meta voor de rechter: wat betekent dit voor legale gokadvertenties?

·
Luister naar dit artikel~5 min

VNLOK daagt Meta voor de Amsterdamse rechtbank. De zaak draait om illegale gokadvertenties op Facebook en Instagram en test hoe ver platforms moeten gaan onder de DSA.

Stel je voor: je runt een legaal online casino in Nederland. Je houdt je netjes aan alle regels, betaalt je vergunningen, maar ondertussen zie je op Facebook en Instagram advertenties verschijnen van illegale goksites die zich niets aantrekken van de wet. Frustrerend, toch? Dat is precies waar de Dutch gambling trade association VNLOK nu iets aan probeert te doen. Maandag 28 september daagde de branchevereniging Meta voor de rechtbank in Amsterdam. Het doel? Sterkere maatregelen om te voorkomen dat illegale gokadvertenties consumenten bereiken. Deze zaak is interessant, want hij test hoe ver een very large online platform moet gaan onder de Europese Digital Services Act (DSA). En dat heeft directe gevolgen voor legale operators die strijden om dezelfde doelgroep. ### Wat wil VNLOK precies bereiken? VNLOK vertegenwoordigt vergunde Nederlandse online gokaanbieders. De vereniging vraagt de rechter om vast te stellen dat Meta zijn DSA-verplichtingen niet nakomt. Concreet: een bevel dat het bedrijf meer moet doen om illegale advertenties die op Nederlandse consumenten zijn gericht, tegen te houden. Volgens VNLOK kwam meer dan 90% van de door hen onderzochte Facebook-gokadvertenties van illegale sites. Let op: dat is hun eigen bevinding, geen rechterlijke uitspraak. En het is ook geen meting van álle gokadvertenties op Meta's platforms. Wat de cijfers wel laten zien: Meta verwijderde in mei 11% van de advertenties en in juni 15%. In een verklaring uit juni vroeg VNLOK ook om een schuldigverklaring en dagelijkse dwangsommen als Meta zich niet aan een eventueel bevel houdt. Daarnaast vroeg de vereniging de Europese Commissie om een onderzoek en mogelijke sancties. ### Waarom het niet alleen om verwijderen gaat Hier wordt het juridisch pas echt interessant. De vraag is niet alleen of individuele advertenties worden verwijderd nadat ze zijn gemeld. Onder de DSA moeten very large online platforms systemische risico's beoordelen en beperken. Denk aan risico's rond de verspreiding van illegale content. Artikelen 34 en 35 beschrijven dat kader. Dat kader staat naast aparte regels over platformaansprakelijkheid. Artikel 6 biedt een voorwaardelijke vrijstelling van aansprakelijkheid voor gehoste content, maar behoudt de mogelijkheid van gerechtelijke bevelen. Artikel 8 verbiedt een algemene verplichting om alle gebruikerscontent te monitoren. Die monitoringsbeperking haalt echter niet de aparte plichten weg om systemische risico's te beoordelen en te beperken. Er is een belangrijke grens aan wat we nu kunnen concluderen: VNLOK's openbare aankondigingen bevatten niet de volledige pleidooien, de precieze Nederlandse procedurele basis voor hun belang of elk wettelijk voorschrift waarop ze zich beroepen. De procedure moet dus niet worden beschreven als een vaststaande mededingingszaak. De beschuldigingen van de vereniging moeten nog door de rechter worden beoordeeld. ### Hoe andere Europese landen dit aanpakken De Nederlandse actie combineert een rechtszaak met een klacht bij de Europese Commissie. Elders in Europa zien we vergelijkbare bewegingen. - **Italië:** De communicatietoezichthouder AGCOM vaardigde in december 2023 een handhavingsbesluit uit tegen Meta onder het nationale verbod op gokreclame. - **Duitsland:** De Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL) meldde dat beperkingen op Google- en Meta-advertenties bijdroegen aan een daling van illegale reclame. - **Spanje:** De Dirección General de Ordenación del Juego (DGOJ) heeft plichten opgesteld om illegale gokcontent te verwijderen. Er is daar geen vergelijkbare actieve zaak tegen Meta. Deze voorbeelden laten zien dat het vraagstuk breder speelt dan alleen Nederland. De juridische kaders en handhavingsroutes verschillen, maar de operationele uitdaging is hetzelfde: hoe maak je verwijderingsverplichtingen effectief zonder elk platform of rechtsgebied als gelijkwaardig te behandelen? ### Wat betekent dit voor jou als professional? Als je in de online gokbranche werkt, of als je je bezighoudt met platformregulering, dan is deze zaak er een om in de gaten te houden. Het gaat niet alleen om Meta. Het gaat om de vraag hoe ver platforms moeten gaan om illegale content tegen te houden. En dat raakt iedereen die afhankelijk is van eerlijke concurrentie op digitale platforms. De uitspraak kan gevolgen hebben voor hoe de DSA in de praktijk wordt gehandhaafd. Voor legale operators betekent het mogelijk een stap naar een gelijker speelveld. Voor platforms betekent het duidelijkheid over hun verantwoordelijkheden. En voor consumenten? Minder blootstelling aan illegale gokadvertenties. Wat vind jij? Moeten platforms harder optreden tegen illegale gokreclame, of ligt de verantwoordelijkheid elders? Het is een discussie die nog lang niet voorbij is.