Meta voor de rechter: het einde van illegale gokreclames?

Emma Bakker · 2026-10-04

Stel je voor: je zit 's avonds op Facebook en ziet een aanlokkelijke advertentie voor een online casino. Je denkt er misschien niet bij na, maar de kans is groot dat die advertentie van een illegale goksite komt. Dat is precies waar de Dutch gambling trade association VNLOK zich zorgen over maakt. Maandag 28 september daagde VNLOK Meta voor de Amsterdamse rechtbank. Ze willen dat het platform veel harder optreedt tegen illegale gokadvertenties op Facebook en Instagram. Deze zaak draait om één grote vraag: hoe ver moet een groot online platform gaan onder de Europese Digital Services Act (DSA)? ### Waarom VNLOK naar de rechter stapt VNLOK vertegenwoordigt de legale, vergunde online gokaanbieders in Nederland. Zij vinden dat Meta zijn verplichtingen onder de DSA niet nakomt. Uit onderzoek van VNLOK blijkt dat meer dan 90% van de gokadvertenties die zij op Facebook bekeken, afkomstig was van illegale sites. Let op: dat is hun eigen bevinding, geen uitspraak van de rechter. Toch geeft het te denken. Meta verwijderde volgens VNLOK in mei 11% van de advertenties en in juni 15%. Dat is dus lang niet alles. VNLOK wil niet alleen dat individuele advertenties worden weggehaald, maar dat Meta structureel meer doet om te voorkomen dat deze advertenties überhaupt bij Nederlandse consumenten terechtkomen. Daarnaast eist VNLOK een verklaring van aansprakelijkheid en dagelijkse dwangsommen als Meta zich niet aan een eventueel bevel houdt. Ook hebben ze de Europese Commissie gevraagd om een onderzoek en mogelijke sancties. ### Het juridische speelveld: preventie versus verwijdering De kern van de zaak gaat verder dan alleen het achteraf verwijderen van advertenties. Onder de DSA moeten zeer grote online platforms (VLOP's) systemische risico's beoordelen en verminderen. Dat staat in de artikelen 34 en 35. Denk aan risico's van illegale content, zoals illegale gokadvertenties. Maar er is ook een andere kant: artikel 6 geeft platforms een voorwaardelijke vrijstelling van aansprakelijkheid voor gehoste content, en artikel 8 verbiedt een algemene verplichting om alle gebruikerscontent te monitoren. Dat betekent niet dat de zorgplicht om risico's aan te pakken verdwijnt. Het is een spanningsveld. > "Het gaat er niet om of een advertentie na een melding wordt verwijderd, maar of het platform voorkomt dat die advertentie ooit verschijnt." – aldus een betrokkene. Belangrijk om te beseffen: VNLOK heeft niet alle details van de rechtszaak openbaar gemaakt. De precieze juridische basis en al hun argumenten zijn nog niet volledig duidelijk. We moeten dus voorzichtig zijn met conclusies. De rechter zal zich hier nog over buigen. ### Wat andere landen doen Nederland is niet het enige land dat platforms aanpakt. Italië's communicatietoezichthouder AGCOM legde Meta in december 2023 een handhavingsbesluit op vanwege het nationale verbod op gokreclame. In Duitsland meldde de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL) dat restricties op Google- en Meta-advertenties hebben bijgedragen aan een afname van illegale reclame. Spanje's Dirección General de Ordenación del Juego (DGOJ) heeft ook plichten opgelegd om illegale gokinformatie te verwijderen. Elk land pakt het anders aan, maar de uitdaging is hetzelfde: hoe zorg je ervoor dat verwijderingsverplichtingen effectief zijn zonder elk platform en elke jurisdictie over één kam te scheren? ### Wat betekent dit voor jou als marketeer? Als je in Nederland werkt aan identiteitsgedreven adverteren, dan raakt deze zaak je direct. Legale gokaanbieders moeten zich aan strenge regels houden, terwijl illegale concurrenten via sociale media hun weg naar het publiek vinden. Dat creëert oneerlijke concurrentie. Deze rechtszaak kan een precedent scheppen voor hoe platforms omgaan met illegale content. Het zal de verantwoordelijkheid van platforms verder vormgeven. Voor marketeers betekent het dat ze nog beter moeten opletten welke advertenties ze plaatsen en hoe ze zich positioneren. De DSA wordt steeds meer een realiteit waar je niet omheen kunt. De zaak loopt nog. De uitspraak kan maanden duren. Maar één ding is duidelijk: de druk op Meta om illegale gokreclame aan te pakken, neemt toe. En dat is iets om in de gaten te houden, of je nu een legale operator bent of een marketeer die ethisch wil adverteren.