Meta voor de rechter: dit betekent het voor legale gokreclame in Nederland
Emma Bakker ·
Luister naar dit artikel~5 min
VNLOK daagt Meta voor de Amsterdamse rechtbank wegens illegale gokadvertenties. Wat betekent deze DSA-zaak voor legale operators in Nederland?
Stel je voor: je runt een legaal online casino in Nederland. Je houdt je aan alle regels, betaalt je vergunningen en beperkt je advertenties tot wat is toegestaan. En toch zie je dat illegale aanbieders via Facebook en Instagram gewoon jouw doelgroep bereiken. Frustrerend, toch? Dat is precies de kern van een rechtszaak die deze maand in Amsterdam dient.
### VNLOK daagt Meta voor de rechter
De Nederlandse kansspelbrancheorganisatie VNLOK heeft Meta op maandag 28 september voor de Amsterdamse rechtbank gedaagd. De eis? Dat Meta veel meer doet om illegale gokadvertenties op Facebook en Instagram te weren. Volgens VNLOK kwam meer dan 90% van de onderzochte gokadvertenties op Facebook van illegale sites. Dat is een bevinding van de branche zelf, geen rechterlijke uitspraak, maar het zet wel de toon.
De zaak draait om de vraag hoe ver een zeer groot onlineplatform moet gaan onder de Europese Digital Services Act (DSA). En dat raakt direct aan de positie van legale operators in Nederland.
### Wat wil VNLOK precies bereiken?
VNLOK vertegenwoordigt vergunde Nederlandse online kansspelaanbieders. De organisatie wil dat de rechter vaststelt dat Meta zijn DSA-verplichtingen niet nakomt. Concreet eist VNLOK:
- Een bevel dat Meta meer moet doen om illegale advertenties die op Nederlandse consumenten zijn gericht te voorkomen;
- Een verklaring van aansprakelijkheid;
- Dwangsommen als Meta niet aan een eventueel bevel voldoet;
- Daarnaast heeft VNLOK de Europese Commissie gevraagd om onderzoek en mogelijke sancties.
Uit cijfers die VNLOK heeft gepubliceerd, blijkt dat Meta in mei 11% van de advertenties verwijderde en in juni 15%. Dat is dus lang niet alles. En dat terwijl legale aanbieders juist worstelen met strenge regels en advertentiebeperkingen.
### Preventie, niet alleen achteraf opruimen
De juridische vraag gaat verder dan of een individuele advertentie na een melding wordt verwijderd. Onder de DSA moeten zeer grote platforms systemische risico's beoordelen en beperken, waaronder het risico op illegale content. De artikelen 34 en 35 van de DSA beschrijven dat kader.
Dat staat los van de aansprakelijkheidsregels. Artikel 6 biedt een voorwaardelijke vrijstelling van aansprakelijkheid voor gehoste content, maar laat gerechtelijke bevelen toe. Artikel 8 verbiedt een algemene verplichting om alle gebruikerscontent te monitoren. Toch betekent die beperking niet dat de plicht om systeemrisico's aan te pakken verdwijnt.
> "Het gaat er niet om of je een advertentie kunt verwijderen, maar of je voorkomt dat hij überhaupt verschijnt," zo vat een betrokkene de kern samen.
Belangrijk om te weten: VNLOK heeft niet alle processtukken openbaar gemaakt. De precieze Nederlandse procedurele basis en alle wetsartikelen waarop men zich beroept, zijn niet volledig duidelijk. Je kunt de zaak dus nog niet bestempelen als een bewezen mededingingszaak. De rechter moet de beschuldigingen nog beoordelen.
### Andere Europese landen pakken het anders aan
Nederland is niet het enige land dat platforms aanpakt. Italië's communicatietoezichthouder AGCOM nam in december 2023 een handhavingsbesluit tegen Meta onder het nationale gokadvertentieverbod. In Duitsland meldt de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL) dat beperkingen op Google- en Meta-advertenties hebben bijgedragen aan een daling van illegale reclame. Spanje's Dirección General de Ordenación del Juego (DGOJ) heeft plichten opgelegd om illegale gokcontent te verwijderen, al is er daar geen vergelijkbare zaak tegen Meta.
Wat deze voorbeelden gemeen hebben: de operationele uitdaging is hoe je verwijderingsverplichtingen effectief maakt zonder elk platform of elke jurisdictie over één kam te scheren.
### Wat betekent dit voor jou als professional?
Deze zaak raakt direct aan de concurrentiepositie van legale aanbieders. Als illegale sites via sociale media hun weg naar consumenten blijven vinden, ontstaat er een ongelijk speelveld. De uitspraak kan gevolgen hebben voor hoe platforms omgaan met advertenties en welke verantwoordelijkheid ze dragen.
Voor marketeers en compliance-teams in de kansspelsector is het dus zaak om deze ontwikkeling te volgen. De uitspraak kan bepalen hoe streng platforms moeten optreden en welke ruimte legale adverteerders krijgen. Wordt vervolgd.