Meta voor de rechter: wat betekent dit voor legale gokadvertenties?
Emma Bakker ·
Luister naar dit artikel~4 min
VNLOK daagt Meta voor de rechter in Amsterdam. De branchevereniging eist dat Facebook en Instagram illegale gokadvertenties weren. Wat betekent dit voor legale operators?
Stel je voor: je runt een legaal online casino in Nederland. Je houdt je netjes aan alle regels, betaalt je vergunningen, en dan zie je dat illegale goksites vrolijk adverteren op Facebook en Instagram. Frustrerend, toch? Dat is precies de situatie die de Nederlandse kansspelbranche nu aan de kaak stelt.
VNLOK, de branchevereniging voor legale online kansspelaanbieders, heeft Meta voor de rechtbank in Amsterdam gedaagd. De datum? Maandag 28 september. Het doel? Meta moet veel strenger optreden tegen illegale gokadvertenties die Nederlandse consumenten bereiken via Facebook en Instagram.
### Waar het echt om gaat
VNLOK zegt dat meer dan 90% van de door hen onderzochte Facebook-gokadvertenties afkomstig was van illegale sites. Let op: dat is hun eigen bevinding, geen rechterlijke uitspraak. Toch geeft het te denken.
De kern van de zaak draait om de Digital Services Act (DSA), de Europese wet die grote online platforms verplicht om systeemrisico's te beoordelen en te beperken. Denk aan de verspreiding van illegale content. De artikelen 34 en 35 van de DSA leggen dat kader vast.
Maar er is meer. De DSA heeft ook regels over platformaansprakelijkheid. Artikel 6 geeft platforms een voorwaardelijke vrijstelling van aansprakelijkheid voor gehoste content, terwijl artikel 8 een algemene monitoringsplicht verbiedt. Dat betekent niet dat de verplichting om systeemrisico's aan te pakken verdwijnt.
### Wat VNLOK eist
VNLOK wil dat de rechter verklaart dat Meta zijn DSA-verplichtingen niet nakomt. Concreet eisen ze:
- Een bevel dat Meta meer moet doen om illegale advertenties gericht op Nederlandse consumenten te voorkomen.
- Een verklaring van aansprakelijkheid.
- Dwangsommen per dag als Meta zich niet aan een eventueel bevel houdt.
Daarnaast heeft VNLOK de Europese Commissie gevraagd om een onderzoek en mogelijke sancties. Meta verwijderde volgens VNLOK 11% van de advertenties in mei en 15% in juni. Dat is iets, maar lang niet genoeg volgens de branchevereniging.
### De commerciële spanning
Hier wringt de schoen. Legale operators moeten zich aan strikte regels houden, terwijl illegale concurrenten via sociale media nog steeds dezelfde doelgroep proberen te bereiken. Een scheve speelveld, zeggen critici.
Soortgelijke vragen spelen ook bij TikTok, maar deze Nederlandse zaak gaat specifiek over Meta en de DSA. De uitkomst kan gevolgen hebben voor hoe grote platforms omgaan met gokgerelateerde advertenties in heel Europa.
### Wat andere landen doen
Nederland is niet het enige land dat worstelt met dit probleem. Italië's communicatietoezichthouder AGCOM nam in december 2023 een handhavingsbesluit tegen Meta vanwege de nationale gokadvertentieban. Duitsland's Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL) meldde dat beperkingen op Google- en Meta-advertenties bijdroegen aan een daling van illegale advertenties. Spanje's DGOJ heeft plichten opgelegd om illegale gokcontent te verwijderen.
Toch is er een belangrijk verschil: de Nederlandse zaak draait om preventie, niet alleen om het verwijderen van advertenties achteraf. De DSA verplicht platforms om systeemrisico's proactief aan te pakken.
### Wat betekent dit voor jou?
Als je in de kansspelbranche werkt of geïnteresseerd bent in digitaal adverteren, is deze zaak er een om in de gaten te houden. De uitspraak kan bepalen hoe ver platforms moeten gaan om illegale content te weren. En dat raakt niet alleen gokbedrijven, maar iedereen die afhankelijk is van eerlijke advertentiemogelijkheden.
De rechtszaak is nog gaande. VNLOK's openbare aankondigingen geven niet alle details prijs over de precieze juridische basis. Wat vaststaat: dit is een testcase die de grenzen van de DSA verkent. En de uitkomst kan de Nederlandse online advertentiemarkt voorgoed veranderen.