Meta voor de rechter: dit betekent het voor legale gokadvertenties
Emma Bakker ·
Luister naar dit artikel~5 min
VNLOK daagt Meta voor de rechtbank in Amsterdam vanwege illegale gokadvertenties. De zaak test hoe ver platforms moeten gaan onder de Europese DSA en wat dit betekent voor legale aanbieders.
### Waarom VNLOK Meta voor de rechter sleept
Stel je voor: je runt een legaal online casino in Nederland. Je houdt je aan alle regels, betaalt je vergunningen en beperkt je advertenties. Ondertussen zie je op Facebook en Instagram advertenties van illegale gokwebsites langskomen. Behoorlijk frustrerend, toch?
Dat is precies waar VNLOK, de branchevereniging voor legale online kansspelaanbieders, iets aan wil doen. Op maandag 28 september daagde de vereniging Meta voor de rechtbank in Amsterdam. De eis? Dat Meta meer doet om illegale gokadvertenties te weren die Nederlandse consumenten bereiken.
De zaak draait om één centrale vraag: hoe ver moet een groot onlineplatform gaan onder de Europese Digital Services Act (DSA)?
### Wat VNLOK precies eist
VNLOK vertegenwoordigt vergunde Nederlandse online kansspelaanbieders. De vereniging wil dat de rechter vaststelt dat Meta zijn DSA-verplichtingen niet nakomt. Concreet vraagt VNLOK om:
- Een bevel dat Meta meer moet doen om illegale advertenties gericht op Nederlandse consumenten te voorkomen
- Een verklaring van aansprakelijkheid
- Dagelijkse dwangsommen als Meta zich niet aan een eventueel bevel houdt
Daarnaast heeft VNLOK de Europese Commissie gevraagd om onderzoek te doen en mogelijk sancties op te leggen.
Volgens VNLOK kwam meer dan 90% van de onderzochte Facebook-gokadvertenties van illegale sites. Belangrijk om te weten: dat is de bevinding van de vereniging zelf, geen rechterlijke uitspraak. En het gaat niet om álle gokadvertenties op de platforms van Meta.
### Preventie versus achteraf verwijderen
Hier wordt het juridisch interessant. De kernvraag is niet alleen of individuele advertenties worden verwijderd nadat ze zijn gemeld. Onder de DSA moeten zeer grote onlineplatforms systemische risico's beoordelen én beperken. Denk aan risico's rond de verspreiding van illegale content. De artikelen 34 en 35 van de DSA beschrijven dat kader.
Dat staat naast aparte regels over platformaansprakelijkheid. Artikel 6 biedt een voorwaardelijke vrijstelling van aansprakelijkheid voor gehoste content, maar behoudt de mogelijkheid van rechterlijke bevelen. Artikel 8 verbiedt een algemene verplichting om alle gebruikerscontent te monitoren.
Die monitoringsbeperking haalt echter niet de aparte plichten weg om systemische risico's te beoordelen en te beperken. Met andere woorden: het gaat niet alleen om opruimen achteraf, maar ook om voorkomen vooraf.
> "De vraag is niet of een advertentie na melding verdwijnt, maar of het platform genoeg doet om te voorkomen dat die advertentie er überhaupt komt."
### Wat we nog niet weten
Er is een belangrijke grens aan wat we nu kunnen concluderen. VNLOK heeft niet alle processtukken openbaar gemaakt. De precieze Nederlandse procedurele basis voor hun positie is niet volledig duidelijk. Ook welke specifieke wetsartikelen ze precies aanhalen, is niet bekend.
Daarom moeten we deze zaak niet beschrijven als een vaststaande mededingingszaak. De beschuldigingen van VNLOK moeten nog door de rechter worden beoordeeld.
### Hoe andere Europese landen dit aanpakken
Nederland is niet het enige land dat platforms aanpakt. Italië's communicatietoezichthouder AGCOM nam in december 2023 een handhavingsbesluit tegen Meta onder het nationale gokadvertentieverbod. In Duitsland meldt de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL) dat beperkingen op Google- en Meta-advertenties hebben bijgedragen aan een daling van illegale reclame. Spanje's DGOJ heeft plichten opgesteld om illegale gokinformatie te verwijderen.
De juridische kaders en handhavingsroutes verschillen per land. Maar de gedeelde operationele uitdaging is steeds hetzelfde: hoe maak je verwijderingsverplichtingen effectief zonder elk platform of elke jurisdictie als gelijkwaardig te behandelen?
### Wat dit betekent voor de Nederlandse markt
Deze zaak legt een commerciële spanning bloot. Legale aanbieders hebben te maken met marktregels en advertentiebeperkingen, terwijl illegale concurrenten via sociale platforms nog steeds dezelfde doelgroepen proberen te bereiken.
Voor professionals in de Nederlandse gokbranche is dit een zaak om nauwlettend te volgen. De uitkomst kan bepalen hoe groot de verantwoordelijkheid van platforms wordt bij het tegengaan van illegale advertenties. En dat heeft directe gevolgen voor de concurrentiepositie van vergunde aanbieders.
De rechtszaak in Amsterdam is nog gaande. De komende maanden zal duidelijk worden hoe de rechter de DSA-verplichtingen van Meta interpreteert.