Meta voor de rechter: wat betekent dit voor legale gokadvertenties?

Emma Bakker · 2026-10-04

Stel je voor: je runt een legaal online casino in Nederland. Je houdt je netjes aan alle regels, betaalt je vergunningen, doet mee aan het verantwoord-spelenbeleid. En toch zie je op Facebook en Instagram advertenties van illegale goksites die jouw klanten proberen af te pakken. Frustrerend, toch? Dat is precies waar de Dutch gambling trade association VNLOK (Vereniging Nederlandse Online Kansspelen) zich al langer druk over maakt. Op maandag 28 september heeft VNLOK Meta gedagvaard voor de rechtbank in Amsterdam. De eis? Dat Meta veel harder optreedt tegen illegale gokadvertenties die via Facebook en Instagram bij Nederlandse consumenten terechtkomen. Deze zaak is interessant, want hij raakt aan een grotere vraag: hoe ver moet een heel groot online platform gaan onder de Europese Digital Services Act (DSA)? En wat betekent dat voor de legale gokbedrijven die in Nederland mogen opereren? ### Wat wil VNLOK precies bereiken? VNLOK vertegenwoordigt de legale Nederlandse online gokaanbieders. De vereniging wil dat de rechter vaststelt dat Meta zich niet houdt aan zijn DSA-verplichtingen. Concreet eist VNLOK dat Meta meer doet om te voorkomen dat illegale advertenties Nederlandse consumenten bereiken. Uit onderzoek van VNLOK blijkt dat meer dan 90% van de door hen onderzochte Facebook-gokadvertenties afkomstig was van illegale sites. Let op: dat is de bevinding van VNLOK zelf, niet een uitspraak van de rechter. Het is dus geen vaststaand feit, maar een signaal dat er iets misgaat. Daarnaast meldt VNLOK dat Meta in mei 11% van de advertenties verwijderde en in juni 15%. In juni heeft VNLOK ook een verklaring van aansprakelijkheid geëist, plus dagelijkse dwangsommen als Meta zich niet aan een eventueel bevel houdt. Los daarvan heeft de vereniging de Europese Commissie gevraagd om onderzoek te doen en mogelijk sancties op te leggen. ### Waarom het niet alleen om verwijderen gaat Het juridische hart van de zaak draait niet alleen om de vraag of individuele advertenties na melding worden weggehaald. Onder de DSA moeten zeer grote online platforms (VLOP's) systemische risico's beoordelen en beperken. Denk aan risico's rond de verspreiding van illegale content. De artikelen 34 en 35 van de DSA beschrijven dat kader. Dat staat los van de regels over platformaansprakelijkheid. Artikel 6 geeft een voorwaardelijke vrijstelling van aansprakelijkheid voor gehoste content, maar behoudt de mogelijkheid van gerechtelijke bevelen. Artikel 8 verbiedt een algemene verplichting om alle gebruikerscontent te monitoren. Die monitoringsbeperking haalt echter niet de aparte plicht weg om systemische risico's te beoordelen en te beperken. Er is wel een belangrijke grens: VNLOK heeft niet alle processtukken openbaar gemaakt. De precieze Nederlandse procedurele basis voor hun standing en alle wetsartikelen waarop ze zich beroepen, zijn niet volledig duidelijk. Je moet deze zaak dus niet zomaar bestempelen als een bewezen mededingingszaak. De beschuldigingen van VNLOK moeten nog door de rechter worden beoordeeld. ### Andere Europese landen pakken het anders aan De Nederlandse actie combineert een rechtszaak met een klacht bij de Europese Commissie. In Italië heeft de communicatieautoriteit AGCOM in december 2023 een handhavingsbesluit tegen Meta genomen op basis van het nationale gokadvertentieverbod. In Duitsland meldt de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL) dat beperkingen op Google- en Meta-advertenties hebben bijgedragen aan een afname van illegale reclame. Spanje's Dirección General de Ordenación del Juego (DGOJ) heeft plichten opgelegd om illegale gokcontent te verwijderen, al is er geen bewijs voor een vergelijkbare huidige zaak tegen Meta daar. Deze voorbeelden laten zien dat Europese landen verschillend ingrijpen, met onduidelijke gevolgen. De gedeelde operationele uitdaging is: hoe maak je verwijderingsverplichtingen effectief zonder elk platform of rechtsgebied over één kam te scheren? ### Wat betekent dit voor jou als professional in de gokbranche? Als je werkt bij een legaal gokbedrijf in Nederland, dan raakt deze zaak je direct. Enerzijds omdat illegale concurrenten via social media jouw doelgroep kunnen bereiken. Anderzijds omdat de uitkomst kan bepalen hoe streng Meta moet optreden. Strengere handhaving kan betekenen dat ook legale advertenties kritischer worden bekeken. Maar het kan ook een eerlijker speelveld opleveren. Wat je in ieder geval kunt doen: blijf op de hoogte van de DSA-ontwikkelingen. Zorg dat je eigen advertenties volledig compliant zijn. En denk na over alternatieve kanalen om je doelgroep te bereiken, mocht Meta zijn beleid aanscherpen. De rechtszaak in Amsterdam is nog gaande. De uitspraak kan maanden duren. Maar één ding is duidelijk: de discussie over illegale gokadvertenties op sociale media is nog lang niet voorbij.