Meta voor de rechter: wat betekent dit voor jouw advertenties?

Emma Bakker · 2026-10-04

Stel je voor: je runt een legaal online casino in Nederland. Je houdt je netjes aan alle regels, betaalt je vergunningen, en dan zie je op Facebook advertenties verschijnen van illegale gokwebsites die zich nergens iets van aantrekken. Frustrerend, toch? Dat is precies waar de Dutch gambling trade association VNLOK nu iets aan probeert te doen. VNLOK heeft Meta voor de Amsterdamse rechtbank gedaagd. De reden? Ze willen dat het bedrijf veel harder optreedt tegen illegale gokadvertenties op Facebook en Instagram. En dat raakt niet alleen de gokwereld, maar ook iedereen die met online adverteren te maken heeft. ### Waar gaat het precies om? VNLOK vertegenwoordigt de legale Nederlandse online gokaanbieders. Zij zeggen dat meer dan 90% van de gokadvertenties die ze op Facebook onderzochten, afkomstig was van illegale sites. Let op: dat is hun eigen bevinding, geen uitspraak van de rechter. Maar het schetst wel het probleem. De kern van de zaak draait om de Europese Digital Services Act (DSA). Die wet verplicht grote online platforms om systeemrisico's te beoordelen en te beperken. Denk aan de verspreiding van illegale content. Volgens VNLOK doet Meta te weinig om te voorkomen dat die advertenties Nederlandse consumenten bereiken. Meta verwijderde in mei 11% van de advertenties en in juni 15%. Dat gaat dus om advertenties die al gemeld waren. VNLOK wil dat het platform veel proactiever optreedt. Ze eisen een verklaring van aansprakelijkheid en dagelijkse dwangsommen als Meta zich niet aan een eventueel bevel houdt. Daarnaast hebben ze de Europese Commissie gevraagd om een onderzoek en mogelijke sancties. ### Waarom preventie belangrijker is dan alleen verwijderen Het juridische vraagstuk gaat verder dan het verwijderen van individuele advertenties nadat ze gemeld zijn. Onder de DSA moeten zeer grote online platforms systeemrisico's inschatten en mitigeren. Artikelen 34 en 35 beschrijven dat kader. Dat staat los van de regels over platformaansprakelijkheid. Artikel 6 geeft een voorwaardelijke vrijstelling van aansprakelijkheid voor gehoste content, maar behoudt de mogelijkheid van gerechtelijke bevelen. Artikel 8 verbiedt een algemene verplichting om alle gebruikerscontent te monitoren. Die monitoringsbeperking haalt echter niet de aparte plicht weg om systeemrisico's aan te pakken. > "Het is niet genoeg om achteraf wat advertenties te verwijderen. Je moet voorkomen dat ze überhaupt bij kwetsbare doelgroepen terechtkomen." – Aldus de strekking van VNLOK's betoog. Er is wel een belangrijke nuance: VNLOK heeft niet alle processtukken openbaar gemaakt. De precieze Nederlandse procedurele basis voor hun belanghebbendheid en alle wetsartikelen die ze aanhalen, zijn niet volledig duidelijk. Je moet deze zaak dus niet zomaar bestempelen als een bewezen mededingingszaak. De rechter moet zich er nog over buigen. ### Wat andere Europese landen doen Nederland staat niet alleen. In Italië heeft de communicatieautoriteit AGCOM in december 2023 een handhavingsbesluit tegen Meta genomen op basis van het nationale gokadvertentieverbod. In Duitsland meldt de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL) dat beperkingen op Google- en Meta-advertenties hebben bijgedragen aan een afname van illegale reclame. Spanje's Dirección General de Ordenación del Juego (DGOJ) heeft plichten opgelegd om illegale gokinformatie te verwijderen. Er is daar alleen geen vergelijkbare actieve zaak tegen Meta. De aanpak verschilt per land, maar de operationele uitdaging is overal hetzelfde: hoe maak je verwijderingsverplichtingen effectief zonder elk platform of elke jurisdictie over één kam te scheren? ### Wat betekent dit voor jou als adverteerder? Als je zelf advertenties draait op Meta, dan raakt deze zaak ook jou. Strengere controle op gokgerelateerde advertenties kan betekenen dat je meer moet bewijzen dat je legaal opereert. Denk aan extra verificatie, duidelijkere targetingregels en mogelijk hogere kosten voor compliance. Maar er is ook een positieve kant. Als illegale aanbieders harder worden aangepakt, krijg jij als legitieme partij meer ruimte. Eerlijker concurrentie, minder verspilde advertentie-uitgaven aan clicks van mensen die eigenlijk op zoek waren naar illegale sites. En een platform dat beter zijn best doet om schadelijke content te weren. De uitspraak in deze zaak kan verstrekkende gevolgen hebben. Niet alleen voor de gokindustrie, maar voor iedereen die afhankelijk is van sociale media voor het bereiken van klanten. Het wordt hoe dan ook een interessante rechtszaak om te volgen.