Meta voor de rechter: Wat betekent dit voor jouw online zichtbaarheid?

Emma Bakker · 2026-10-04

### Meta en illegale gokreclames: een rechtszaak die de regels op scherp zet Stel je voor: je zit op Facebook of Instagram en ziet een advertentie voor een online casino. Ziet er professioneel uit, maar achter de schermen blijkt het een illegale goksite. Dat is precies waar de Dutch gambling trade association VNLOK zich al langer zorgen over maakt. Maandag 28 september sleepte VNLOK Meta voor de rechtbank in Amsterdam. Ze willen dat het platform veel harder optreedt tegen dit soort advertenties. En dat raakt niet alleen de gokwereld, maar ook hoe wij allemaal online adverteren. VNLOK vertegenwoordigt de legale Nederlandse online gokaanbieders. Zij zeggen: meer dan 90% van de gokadvertenties die wij op Facebook zagen, kwam van illegale sites. Let op: dat is hun eigen onderzoek, geen uitspraak van de rechter. Maar het zet wel de toon. De vraag is nu: hoe ver moet een groot platform zoals Meta gaan om dit te voorkomen? ### Waarom deze zaak verder gaat dan alleen advertenties verwijderen Het draait niet alleen om het verwijderen van individuele advertenties. Volgens de Europese Digital Services Act (DSA) moeten grote platforms zoals Meta systemische risico's inschatten en aanpakken. Denk aan de verspreiding van illegale content. De artikelen 34 en 35 van de DSA leggen dat vast. Meta moet dus niet alleen achteraf opruimen, maar ook vooraf nadenken over hoe hun systeem misbruikt kan worden. Dat klinkt logisch, toch? Maar er zit een addertje onder het gras. De DSA heeft ook regels over aansprakelijkheid. Artikel 6 geeft platforms een vrijstelling van aansprakelijkheid voor gehoste content, zolang ze maar snel genoeg reageren. En artikel 8 zegt dat platforms niet verplicht kunnen worden om alle content vooraf te controleren. Dat zou ook ondoenlijk zijn. De kunst is dus om systeemrisico's aan te pakken zonder alles te willen monitoren. > "Je kunt niet iedere advertentie handmatig checken, maar je kunt wel slimmere systemen bouwen die illegale patronen herkennen." – aldus een betrokkene bij de zaak. ### Wat VNLOK precies eist VNLOK wil dat de rechter verklaart dat Meta zijn DSA-verplichtingen niet nakomt. Ze eisen dat het bedrijf meer doet om illegale advertenties die op Nederlandse consumenten zijn gericht, te weren. Cijfers die VNLOK noemt: in mei verwijderde Meta 11% van de gemelde advertenties, in juni 15%. Dat is dus een groot deel dat blijft staan. Daarnaast wil VNLOK dat Meta aansprakelijk wordt gesteld en dat er dwangsommen komen als ze niet aan een eventueel bevel voldoen. Ook hebben ze een klacht ingediend bij de Europese Commissie. Dit legt een spanning bloot. Legale aanbieders moeten zich aan strenge regels houden, terwijl illegale concurrenten via sociale media nog steeds hun publiek proberen te bereiken. Herkenbaar? Eigenlijk geldt dat voor elke sector: de één speelt volgens de regels, de ander zoekt de mazen in de wet. ### Wat andere landen doen Nederland is niet het enige land dat worstelt met dit probleem. Italië's communicatietoezichthouder AGCOM nam in december 2023 een handhavingsbesluit tegen Meta. Duitsland's Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL) meldde dat restricties op Google- en Meta-advertenties leidden tot minder illegale reclame. Spanje's DGOJ heeft ook plichten opgelegd om illegale gokcontent te verwijderen. Elk land pakt het net even anders aan, maar de kern is hetzelfde: hoe zorg je dat verwijderingsverplichtingen echt werken zonder iedereen over één kam te scheren? ### Wat dit betekent voor jou als adverteerder Misschien denk je: dit gaat over gokken, niet over mijn bedrijf. Toch is het relevant. De uitspraak in deze zaak kan bepalen hoe streng Meta en andere platforms moeten optreden tegen alle soorten advertenties die mogelijk in strijd zijn met de regels. Dat beïnvloedt hoe jij je doelgroep bereikt. Als platforms strenger gaan controleren, kan dat betekenen dat jouw advertenties vaker tegen de lamp lopen als je niet precies volgens de richtlijnen adverteert. Of het kan juist betekenen dat illegale concurrenten sneller verdwijnen, wat eerlijker concurrentie oplevert. Kortom: de rechtszaak tussen VNLOK en Meta is meer dan een juridisch steekspel. Het is een testcase voor de DSA en voor de manier waarop grote platforms verantwoordelijkheid nemen. Voor jou als marketeer is het belangrijk om te volgen hoe dit afloopt. Want de uitspraak kan zomaar eens de speelruimte voor online adverteren in Nederland veranderen.