Meta voor de rechter: wat betekent dit voor legale gokadvertenties?

Emma Bakker · 2026-10-04

Stel je voor: je runt een legaal online casino in Nederland. Je houdt je netjes aan alle regels, betaalt je vergunningen en advertentiebeperkingen. En toch zie je op Facebook en Instagram advertenties van illegale goksites die zich niets van de wet aantrekken. Frustrerend, toch? Dat is precies waar de Dutch gambling trade association VNLOK zich al langer zorgen over maakt. Op maandag 28 september daagde de branchevereniging Meta voor de rechtbank in Amsterdam. De inzet? Sterkere maatregelen tegen illegale gokadvertenties die Nederlandse consumenten bereiken. Deze zaak draait om meer dan alleen een paar advertenties verwijderen. Het is een testcase die laat zien hoe ver een zeer groot onlineplatform moet gaan onder de Europese Digital Services Act (DSA). En dat heeft directe gevolgen voor legale operators die in de Nederlandse markt actief zijn. ### Wat wil VNLOK precies bereiken? VNLOK vertegenwoordigt vergunde Nederlandse online gokaanbieders. De vereniging wil dat de rechter vaststelt dat Meta zijn DSA-verplichtingen niet nakomt. Concreet eist VNLOK dat Meta meer doet om illegale advertenties die op Nederlandse consumenten zijn gericht, te voorkomen. Uit onderzoek van VNLOK blijkt dat meer dan 90% van de onderzochte Facebook-gokadvertenties afkomstig was van illegale sites. Let op: dat is de bevinding van de vereniging zelf, geen rechterlijke uitspraak. Het is ook geen meting van álle gokadvertenties op de platforms van Meta. Daarnaast meldde VNLOK dat Meta in mei 11% van de advertenties verwijderde en in juni 15%. In een verklaring uit juni vroeg de vereniging ook om een aansprakelijkheidsverklaring en dagelijkse dwangsommen als Meta zich niet aan een gerechtelijk bevel zou houden. Los daarvan diende VNLOK een klacht in bij de Europese Commissie met het verzoek om onderzoek en mogelijk sancties. ### Waarom het niet alleen om verwijderen gaat De juridische vraag reikt verder dan of individuele advertenties na melding worden verwijderd. Onder de DSA moeten zeer grote onlineplatforms systemische risico's beoordelen en beperken, waaronder risico's die samenhangen met de verspreiding van illegale content. De artikelen 34 en 35 beschrijven dat kader voor risicobeoordeling en -mitigatie. Dat kader staat naast aparte regels over platformaansprakelijkheid. Artikel 6 biedt een voorwaardelijke vrijstelling van aansprakelijkheid voor gehoste content, terwijl de mogelijkheid van gerechtelijke bevelen blijft bestaan. Artikel 8 verbiedt een algemene verplichting om alle gebruikerscontent te monitoren. Die monitoringsbeperking neemt echter niet de aparte plichten weg om systemische risico's te beoordelen en te beperken. Er is wel een belangrijke nuance: de gepubliceerde aankondigingen van VNLOK bevatten niet de volledige pleidooien, de precieze Nederlandse procedurele basis voor haar belang of elk wettelijk artikel waarop zij zich beroept. De procedure moet daarom niet worden beschreven als een vaststaande mededingingszaak. De beschuldigingen van de vereniging moeten nog door de rechter worden beoordeeld. ### Hoe andere Europese landen dit aanpakken De Nederlandse actie combineert een rechtszaak met een klacht bij de Europese Commissie. Elders zijn er ook interessante ontwikkelingen. - In Italië vaardigde de communicatietoezichthouder AGCOM in december 2023 een handhavingsbesluit uit tegen Meta op basis van het nationale verbod op gokreclame. - In Duitsland meldde de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL) dat beperkingen op Google- en Meta-advertenties hebben bijgedragen aan een daling van illegale reclame. - In Spanje heeft de Dirección General de Ordenación del Juego (DGOJ) plichten opgesteld om illegale gokcontent te verwijderen. Het primaire bewijs toont daar geen vergelijkbare lopende zaak tegen Meta aan. Deze voorbeelden laten zien dat Europese landen verschillend ingrijpen, maar dat de gevolgen nog niet zijn uitgekristalliseerd. De gedeelde operationele uitdaging is hoe je verwijderingsverplichtingen effectief maakt zonder elk platform of elke jurisdictie als gelijkwaardig te behandelen. ### Wat dit betekent voor de Nederlandse markt De commerciële spanning is duidelijk zichtbaar. Legale operators krijgen te maken met marktregels en advertentiebeperkingen, terwijl illegale concurrenten via sociale platforms nog steeds dezelfde doelgroepen proberen te bereiken. De vraag is of de DSA-verplichtingen van Meta ver genoeg gaan om dat speelveld eerlijker te maken. Voor nu blijft het een zaak om in de gaten te houden. De uitkomst kan bepalen hoe ver grote platforms moeten gaan om illegale gokadvertenties te weren. En dat raakt niet alleen Meta, maar de hele online advertentiemarkt in Nederland.