Meta voor de rechter: wat betekent dit voor legale gokadvertenties?
Emma Bakker ·
Luister naar dit artikel~4 min
VNLOK daagt Meta voor de rechter wegens illegale gokadvertenties. Wat betekent deze zaak onder de Digital Services Act voor legale operators in Nederland?
Stel je voor: je runt een legaal online casino in Nederland. Je houdt je aan alle regels, betaalt je vergunningen, maar illegale concurrenten adverteren nog steeds op Facebook en Instagram. Dat is precies waar de Dutch gambling trade association VNLOK zich al jaren zorgen over maakt. Op maandag 28 september daagde VNLOK Meta voor de rechtbank in Amsterdam. Waarom? Om strengere maatregelen af te dwingen tegen illegale gokadvertenties. Deze zaak draait om één centrale vraag: hoe ver moet een groot online platform gaan onder de Digital Services Act (DSA)?
### Wat wil VNLOK bereiken?
VNLOK vertegenwoordigt legale Nederlandse online gokaanbieders. Ze vragen de rechter om vast te stellen dat Meta zijn DSA-verplichtingen niet nakomt. Volgens VNLOK zou meer dan 90% van de door hen onderzochte Facebook-gokadvertenties afkomstig zijn van illegale sites. Let wel: dat is hun eigen bevinding, geen rechterlijke uitspraak. Toch geeft het te denken.
Meta verwijderde in mei 11% van de advertenties en in juni 15%. VNLOK wil een verklaring van aansprakelijkheid en dagelijkse dwangsommen als Meta niet meewerkt. Daarnaast hebben ze de Europese Commissie gevraagd om een onderzoek en mogelijke sancties.
### Waarom preventie centraal staat, niet alleen verwijderen
Het juridische hart van de zaak gaat verder dan het verwijderen van individuele advertenties na een melding. Onder de DSA moeten zeer grote online platforms (VLOP's) systeemrisico's beoordelen en mitigeren. Denk aan de verspreiding van illegale inhoud. Artikelen 34 en 35 van de DSA beschrijven dat kader.
Dat staat los van de platformaansprakelijkheid. Artikel 6 biedt een voorwaardelijke vrijstelling voor gehoste content, maar behoudt de mogelijkheid van rechterlijke bevelen. Artikel 8 verbiedt een algemene monitoringsplicht voor alle gebruikerscontent. Maar die beperking ontslaat platforms niet van de plicht om systeemrisico's aan te pakken.
> "Het gaat er niet om of een advertentie na een klacht wordt verwijderd, maar of het platform voorkomt dat illegale advertenties überhaupt verschijnen." – Dit is de kern van VNLOK's betoog.
### Wat weten we nog niet?
Er is een belangrijke grens aan wat we nu kunnen concluderen. VNLOK heeft de volledige pleidooien niet gepubliceerd, evenmin als de precieze Nederlandse procedurele basis voor hun belang of alle wetsartikelen die ze aanhalen. Je moet deze zaak dus niet zien als een bewezen mededingingszaak. De beschuldigingen moeten nog door de rechter worden beoordeeld.
### Andere Europese interventies
De Nederlandse zaak combineert een rechtszaak met een klacht bij de Europese Commissie. In Italië legde de communicatieautoriteit AGCOM in december 2023 een handhavingsbesluit op aan Meta vanwege het nationale gokadvertentieverbod. In Duitsland meldde de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL) dat beperkingen op Google- en Meta-advertenties bijdroegen aan een daling van illegale reclame. Spanje's DGOJ heeft plichten opgelegd om illegale gokinhoud te verwijderen, hoewel er daar geen vergelijkbare zaak tegen Meta lijkt te zijn.
Deze voorbeelden laten zien dat er verschillende Europese interventies zijn, maar de gevolgen nog onduidelijk zijn. De gedeelde operationele uitdaging blijft: hoe maak je verwijderingsverplichtingen effectief zonder elk platform of rechtsgebied over één kam te scheren?
### Wat betekent dit voor jou als professional?
Als je in de Nederlandse gokindustrie werkt, of als je je bezighoudt met platformregulering, dan is deze zaak relevant. Het test hoe de DSA in de praktijk werkt. Legale operators willen een gelijk speelveld. Platforms willen rechtszekerheid. En toezichthouders zoeken naar effectieve handhaving.
De uitkomst van deze zaak kan verstrekkende gevolgen hebben. Niet alleen voor Meta, maar voor alle grote platforms die met illegale content worstelen. En voor jou als je probeert om legaal en eerlijk zaken te doen in een markt waar illegale spelers nog steeds opduiken.
We houden de ontwikkelingen scherp in de gaten.