Lubach noemt statiegeldloterij 'een gokprobleem' – zo werkt De Groene Jackpot

Emma Bakker · 2026-09-23

Stel je voor: je loopt naar de supermarkt met een tas vol lege blikjes en plastic flessen. Je hoopt op een paar euro statiegeld. Maar wat als je dat geld direct kunt inzetten voor een lot? Sinds augustus 2026 is dat de realiteit met de statiegeldloterij 'De Groene Jackpot'. En niet iedereen is enthousiast. ### Wat is de statiegeldloterij precies? De loterij is onderdeel van de maatregelen die Verpact en toenmalig staatssecretaris Thierry Aartsen (nu minister van Werk en Participatie) hebben afgesproken om de inzameling van plastic flessen en blikjes te verbeteren. Het wettelijke inzameldoel van 90% wordt namelijk nog steeds niet gehaald. Om dit te stimuleren, kun je je statiegeld gebruiken om loten te kopen. De prijzen variëren van € 5 tot de hoofdprijs van € 10.000 netto. Best een leuk extraatje, toch? Maar er zit een keerzijde aan. Critici noemen het een verkapte vorm van gokken. En dat is precies waar Arjen Lubach zich boos over maakt. ### Lubach: 'Van recycleprobleem naar gokprobleem' In zijn programma LUBACH noemt Lubach de loterij ronduit 'stom'. Volgens hem wordt een serieus milieuprobleem op deze manier een kansspel. "Op deze manier wordt er van een recycleprobleem een gokprobleem gemaakt," aldus de presentator. Hij wijst erop dat er ook andere manieren zijn om de inzameling te stimuleren, zoals meer innamepunten en een hoger statiegeldbedrag. Het eerste gebeurt al, maar een verhoging van het statiegeld zag Aartsen niet zitten. ### ILT buitenspel gezet De totstandkoming van de loterij kwam eerder al onder vuur te liggen. Uit Woo-documenten bleek dat de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), die toezicht houdt op het statiegeldsysteem, niet betrokken was bij het overleg tussen Aartsen en Verpact. De ILT kreeg het plan pas later te zien en concludeerde dat Verpact niet kon aantonen dat de loterij hetzelfde effect zou hebben als eerdere maatregelen. Ook de Consumentenbond en het Trimbos-instituut uitten felle kritiek. De Consumentenbond waarschuwde eind 2025 dat de spelelementen kunnen leiden tot situaties die sterk op gokken lijken. Het Trimbos-instituut voegde daaraan toe dat een kansspel bij statiegeldautomaten kan bijdragen aan de normalisering van gokken. ### Satirisch idee of serieus plan? Lubach besteedt in zijn uitzending ook aandacht aan de oorsprong van het idee. Hij verwijst naar cabaretier Tex de Wit, onderdeel van zijn team, die het idee eerder opperde in de podcast Zo, Opgelost van KRO-NCRV. Lubach suggereert dat Aartsen en Verpact het idee hebben overgenomen, maar De Wit bedoelde het satire. In het item stelt De Wit gekscherend voor om statiegeldautomaten uit te rusten met een 'double or nothing'-knop en discolichten. Hij noemt ook andere 'loterijen', zoals een AZC-locatieloterij en een jaarlijkse stikstoftrekking. ### Lubach over gokken Lubach heeft zich vaker kritisch uitgelaten over gokken. In 2019 stelde hij vragen bij de Koning TOTO-campagne van Nederlandse Loterij, wat leidde tot Kamervragen. In 2022 besprak hij de nauwe banden tussen de gokindustrie en de voetbalwereld. Zijn kritiek op de statiegeldloterij past dus in een patroon. > "Je gooit je statiegeld in een automaat en hoopt op meer. Dat is precies wat gokken is." – Arjen Lubach ### Wat betekent dit voor jou? Als consument kun je gewoon je statiegeld blijven inleveren. Wil je meedoen aan de loterij? Dat kan, maar wees je bewust van de risico's. De meningen zijn verdeeld, maar één ding is duidelijk: de discussie over statiegeld als gokmiddel is nog lang niet voorbij.