Lubach Fileert Statiegeldloterij: Van Recycleprobleem naar Gokprobleem

Emma Bakker · 2026-09-23

Stel je voor: je brengt je lege flesjes naar de supermarkt, maar in plaats van je statiegeld terug te krijgen, krijg je een lot. Klinkt als een slecht idee? Arjen Lubach vindt dat ook. In zijn programma LUBACH hekelde hij de zogenaamde statiegeldloterij, een plan om de inzameling van plastic flessen en blikjes te verbeteren. Maar werkt dat wel? Of maken we van een recycleprobleem een gokprobleem? ### Het probleem: te weinig inzameling Nederland heeft een wettelijk inzameldoel van 90% voor plastic flessen en blikjes. Dat halen we nog niet. Verpact, de organisatie achter het statiegeldsysteem, en toenmalig staatssecretaris Thierry Aartsen (nu minister van Werk en Participatie) bedachten een plan: de statiegeldloterij. Consumenten kunnen hun statiegeld inzetten als lot voor een prijs. De loterij heet 'De Groene Jackpot' en heeft een vergunning van de Kansspelautoriteit. Sinds augustus 2026 kunnen deelnemers prijzen winnen van € 5 tot € 10.000 netto. Maar Lubach is kritisch. Hij noemt de loterij 'stom' en stelt dat we zo van een recycleprobleem een gokprobleem maken. En hij is niet de enige. ### Waarom is dit een slecht idee? - **Gokken normaliseren**: Het Trimbos-instituut waarschuwt dat een kansspel bij statiegeldautomaten kan bijdragen aan de normalisering van gokken. Vooral voor jongeren die toch al gevoelig zijn voor verslaving. - **Consumentenbond bezorgd**: Eind 2025 waarschuwde de Consumentenbond al voor de spelelementen. Het inleveren van blikjes gaat zo te veel op gokken lijken. - **ILT buitenspel**: De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), die toezicht houdt op het statiegeldsysteem, werd niet betrokken bij de plannen. Pas later kreeg de toezichthouder een voorstel te zien en concludeerde dat Verpact niet kon aantonen dat de loterij net zo effectief is als eerdere maatregelen. ### Een satirisch idee dat werkelijkheid werd Lubach wijst in zijn uitzending op de oorsprong van het idee. Cabaretier Tex de Wit, onderdeel van het team van Lubach, opperde in de podcast 'Zo, Opgelost' van KRO-NCRV het idee om van statiegeld een loterij te maken. Dat was bedoeld als satire, maar Lubach suggereert dat Aartsen en Verpact het idee hebben overgenomen. In het item komt De Wit zelf aan het woord en stelt gekscherend voor om statiegeldautomaten uit te rusten met een 'double or nothing'-knop en discolichten. Alsof het een ouderwetse gokkast is. ### Lubach over gokken Lubach heeft zich vaker kritisch uitgelaten over gokken. In 2019 uitte hij in Zondag met Lubach al vragen bij de Koning TOTO-campagne van de Nederlandse Loterij, wat leidde tot Kamervragen. In 2022 besprak hij de nauwe banden tussen de Nederlandse gokindustrie en de voetbalwereld. Zijn kritiek op de statiegeldloterij past in die lijn. ### Wat vind jij? Is de statiegeldloterij een creatieve oplossing of een gevaarlijk spel? Laat het weten in de reacties. *Dit artikel is gebaseerd op de uitzending van LUBACH en eerdere berichtgeving. Voor meer informatie, zie de website van RTL.*