Lootbox-kopers lopen hoger risico op gokproblemen, blijkt uit onderzoek

Emma Bakker · 2026-07-24

### Wat zegt het onderzoek? Een recent Canadees onderzoek, geleid door Hyoun S. Kim van Toronto Metropolitan University, laat een duidelijke link zien tussen het kopen van lootboxes en gokproblemen. De studie, uitgevoerd onder 3.709 volwassenen die maandelijks gokken én regelmatig gamen, ontdekte dat lootbox-kopers vaker kampen met gokgerelateerde schade. Maar let op: de onderzoekers benadrukken dat dit geen bewijs is dat lootboxes de oorzaak zijn. De gegevens zijn namelijk op één moment verzameld, dus we kunnen geen oorzaak-gevolgrelatie vaststellen. ### Wie zijn de lootbox-kopers? Van de deelnemers gaf 51,8% aan in de twaalf maanden voor het onderzoek geld te hebben uitgegeven aan lootboxes. Vergeleken met niet-kopers zijn deze mensen gemiddeld jonger, vaker alleenstaand, vaker werkzaam, en hebben ze vaker een hbo- of universitair diploma. Het zijn dus geen random gamers, maar een specifieke groep. ### De cijfers: een flink verschil De resultaten zijn opvallend. Van de lootbox-kopers voldeed 57,7% aan de criteria voor een matig risicovolle of problematische gokker. Bij deelnemers die geen lootboxes kochten, was dat slechts 21,1%. Dat is een verschil van meer dan 36 procentpunt. En hoe vaker iemand lootboxes kocht, hoe ernstiger de gokproblemen. Deze samenhang was sterker dan bij sportweddenschappen en krasloten, en vergelijkbaar met casinospellen. - 57,7% van lootbox-kopers heeft gokproblemen - 21,1% van niet-kopers heeft gokproblemen - Sterkere link dan bij sportweddenschappen - Vergelijkbaar met casinospellen ### Psychische klachten en ander gedrag Lootbox-kopers rapporteerden ook vaker psychische klachten. Ze voldeden vaker aan criteria voor een middelenstoornis, depressie, angststoornis of paniekstoornis. Ook bipolaire stoornis, schizofrenie en boulimia kwamen vaker voor. Daarnaast vertoonden ze vaker problematisch gedrag, zoals overmatig gamen, gebruik van pornografie, online winkelen, sporten, sociale media en internetgebruik. Geen significant verschil werd gevonden voor PTSS, OCD of ADHD. ### Waarom lijken lootboxes op gokken? Volgens de onderzoekers vertonen lootboxes sterke overeenkomsten met traditionele kansspelen. Net als speelautomaten werken ze met willekeurige beloningen. Elementen zoals bijna-winnende uitkomsten, opvallende geluiden en beelden stimuleren spelers om door te spelen. Het is een mechanisme dat je hersenen triggert, vergelijkbaar met een gokautomaat. ### Regelgeving in Nederland en België Landen gaan verschillend om met lootboxes. In Nederland moet de prijs van een lootbox in echt geld worden weergegeven, niet alleen in virtuele valuta. België gaat nog verder: daar vallen lootboxes onder de kansspelwetgeving. De onderzoekers adviseren beleidsmakers om leeftijdscontroles, speellimieten en informatie over risico's in te voeren. > "Het kopen van lootboxes hangt samen met de ernst van gokproblemen, ook als we rekening houden met andere vormen van gokken." - Hyoun S. Kim ### Wat betekent dit voor gamers? Als je lootboxes koopt, is het goed om je bewust te zijn van de risico's. Het is niet per definitie schadelijk, maar de kans op problemen is groter. Eerder onderzoek van jurist Leon Y. Xiao bevestigt dat betaalde lootboxes sterke overeenkomsten vertonen met kansspelen. Spelers betalen voor een onzekere uitkomst met een mogelijke waarde. Dat is precies hoe gokken werkt. ### Conclusie Deze studie voegt een belangrijke steen toe aan de discussie over lootboxes. Hoewel het geen bewijs levert dat lootboxes gokproblemen veroorzaken, is de correlatie duidelijk. Voor gamers en beleidsmakers is het een signaal om voorzichtig te zijn. Wil je meer weten? Houd de ontwikkelingen rond regelgeving in de gaten, vooral in Nederland en België.