Kinderen op de kermis: gokken of gewoon plezier? Dit zegt de Ksa erover

Emma Bakker · 2026-07-23

Minderjarigen mogen in Nederland niet meedoen aan online kansspelen, speelautomatenhallen of casinospelen. Maar op de kermis? Daar gelden die regels niet. Kinderen kunnen er zonder leeftijdsgrens spelen op fruitautomaten, grijpmachines en muntenschuivers. Volgens de Kansspelautoriteit (Ksa) is er bij die kermisautomaten wel degelijk sprake van een kansspel met verslavende aspecten. Hoe zit dat precies? Laten we het eens goed bekijken. Het Brabants Dagblad besteedde deze week aandacht aan de kermis in Tilburg, waar die automaten volop te vinden zijn. De krant sprak met ouders en exploitanten over de vraag: is het onschuldig vermaak of een vorm van gokken? Een van de geinterviewde ouders, Jeroen Terpstra uit Friesland, zag er geen probleem in dat zijn tienjarige zoon muntjes in een fruitautomaat gooide. 'Een PlayStation kan ook verslavend zijn,' zei hij. 'Ouders moeten zelf bepalen wat hun kinderen doen en uitgeven.' ### Exploitanten: het is gewoon recreatief Ook de exploitanten benadrukten het recreatieve karakter van de automaten. Josanne Stroucken, die zelf speelautomaten runt, vroeg zich hardop af waarom er een leeftijdsgrens aan zou moeten zitten. 'We zijn er maar een paar dagen en je wint een leuke prijs. Daar hoeft toch geen leeftijdsgrens aan verbonden te worden?' Het klinkt logisch, toch? Maar de Ksa denkt daar anders over. Volgens de toezichthouder is het wel degelijk een kansspel, omdat prijzen worden gewonnen en toeval een grote rol speelt. En dat kan verslavend werken, zeker bij jonge kinderen. ### Een uitzonderingspositie in de wet Hier wordt het interessant. Kermisautomaten hebben een speciale plek in de Nederlandse kansspelwetgeving. Ze vallen onder een apart regime, waardoor geen vergunning van de Ksa nodig is. De regels zijn veel minder streng dan voor automaten in speelhallen of casino's. Waarom? Omdat de wetgever dacht dat een tijdelijke kermis een beperkt risico op verslaving met zich meebrengt. Daardoor mogen minderjarigen er gewoon gebruik van maken, terwijl ze andere kansspelen niet mogen spelen. Maar let op: die uitzondering betekent niet dat het geen kansspel is. De Ksa stelt duidelijk: bij deze automaten is sprake van kansspelen met verslavende aspecten, juist omdat je prijzen kunt winnen. Vooral grijpmachines en muntenschuivers worden genoemd. Volgens de toezichthouder moeten verhalen over techniek of behendigheid niet verhullen dat toeval de uitkomst bepaalt. ### Bezoekers moeten regelmatig winnen Wat veel mensen niet weten: exploitanten kunnen de instellingen van die automaten aanpassen. Online zijn handleidingen te vinden waarin staat hoe je de grijpkracht van een grijpmachine kunt beinvloeden of hoe vaak een prijs wordt uitgekeerd. Exploitanten geven toe dat die winkansen kunnen veranderen, maar ze zeggen ook dat het juist belangrijk is dat bezoekers regelmatig winnen. Atze Lubach, voorzitter van kermisvakbond Bovak, legt uit: 'Je hebt het liefst dat iedereen met grote pluche knuffels rondloopt. Dat is promotie voor de kermis en mensen komen daardoor terug. Bovendien is er sociale controle onder exploitanten: als iemand geen prijzen uitkeert, is diegene onherroepelijk zijn plek kwijt.' ### Wat mag een prijs maximaal kosten? Een ander belangrijk punt: spelers kunnen geen geldprijzen winnen. De wet schrijft voor dat prijzen uit kermisautomaten niet meer waard mogen zijn dan veertig keer de inzet per spel. Dus als je een muntje van 1 euro inwerpt, mag de prijs maximaal 40 euro waard zijn. Dat klinkt redelijk, maar het blijft een kansspel. - Fruitautomaten: draai aan de rollen en win kleine prijzen - Grijpmachines: probeer een knuffel te grijpen, maar de grijpkracht bepaalt of het lukt - Muntenschuivers: laat muntjes vallen en hoop dat ze anderen naar beneden duwen ### De conclusie: vermaak of risico? Dus, waar staan we nu? Aan de ene kant heb je ouders en exploitanten die zeggen: het is gewoon leuk voor kinderen, een paar dagen per jaar. Aan de andere kant waarschuwt de Ksa voor verslavende aspecten. De waarheid ligt waarschijnlijk ergens in het midden. Het is goed om te beseffen dat deze automaten geen onschuldig speelgoed zijn, maar ook geen volwaardige gokmachines. Vooral voor jonge kinderen kan het verwarrend zijn: ze leren dat je met geld kansspelen kunt spelen, zonder de risicos te begrijpen. Misschien is het slim om als ouder een gesprek aan te gaan met je kinderen over wat gokken betekent, zelfs op de kermis. Want hoewel het tijdelijk is, zijn de lessen die ze eruit halen misschien wel blijvend.