Jongeren in de bijstand: De verborgen oorzaken achter een zorgwekkende stijging

Emma Bakker · 2026-08-18

Je hoort er steeds vaker over, en het is echt iets om bij stil te staan: het aantal jongeren in de bijstand neemt al dertien kwartalen op rij toe. Dat is best een zorgwekkende trend, vind je niet? PRO-Kamerlid Wimar Bolhuis heeft hierover Kamervragen gesteld aan minister Aartssen van Werk en Participatie. Hij wil niet alleen weten wat er aan de hand is, maar ook wie er verantwoordelijk is voor de link tussen online gokken, de schulden die daaruit voortkomen, en jongeren die in de bijstand terechtkomen. ### Wat is er precies aan de hand? Afgelopen week las ik een interessant artikel in het NRC over dit onderwerp. Daarin kwamen verschillende jongeren aan het woord die zelf in de bijstand zitten, en experts deelden hun inzichten over de redenen achter deze stijging. Het is duidelijk dat dit geen eenvoudig probleem is met één simpele oplossing. Sterker nog, onderzoekers gaven aan dat er eigenlijk te weinig wetenschappelijk onderzoek is gedaan naar de precieze oorzaken. Dat is toch gek, als je bedenkt hoe belangrijk dit is voor onze maatschappij? Bolhuis wil van minister Aartsen weten of hij die constatering van de onderzoekers deelt. En nog belangrijker: is hij bereid om hier dieper onderzoek naar te laten doen? Want zonder goed inzicht in de oorzaken, is het lastig om effectieve maatregelen te bedenken. Dat lijkt me logisch, toch? ### De rol van online gokken en 'buy now, pay later' In het NRC-artikel werden twee mogelijke boosdoeners genoemd die een grote rol kunnen spelen bij de schuldenproblematiek onder jongeren: online gokken en diensten zoals 'buy now, pay later'. Tegenwoordig, mede door de invloed van influencers, zoeken jongeren soms naar manieren om snel geld te verdienen. En dan kan online gokken aantrekkelijk lijken, met alle gevolgen van dien. Stel je voor, je bent net achttien, je hebt misschien nog niet zoveel financiële ervaring, en dan kom je in aanraking met online gokken. Het kan heel snel gaan en voor je het weet zit je diep in de schulden. Dat is een scenario dat we absoluut willen voorkomen. Bolhuis vraagt dan ook aan de minister: > “Herkent u dat jongeren kort na hun achttiende relatief vaak en steeds vaker in problematische schulden raken, mede door online gokken of ‘buy now pay later’- diensten, en dit bijdraagt aan bijstandsinstroom?” Dit is een hele terechte vraag. Het gaat niet alleen om de individuele keuzes van jongeren, maar ook om de omgeving waarin ze opgroeien en de verleidingen waaraan ze worden blootgesteld. Denk aan de gemakkelijke toegang tot online casino's of de schijnbaar onschuldige optie om later te betalen, die uiteindelijk tot grote problemen kan leiden. ### Wie is verantwoordelijk? Een andere cruciale vraag die Bolhuis stelt, is wie nu eigenlijk de beleidsverantwoordelijkheid draagt voor de samenhang tussen al deze factoren. Het is een complex vraagstuk dat verschillende beleidsterreinen raakt: online kansspelen, consumentenkrediet, schuldenbeleid en natuurlijk de bijstandsinstroom van jongeren. Je kunt niet zomaar één vinger aanwijzen, want het is een web van onderlinge verbanden. > “Welke bewindspersoon draagt de beleidsverantwoordelijkheid voor de samenhang tussen online kansspelen, consumentenkrediet, schuldenbeleid en de bijstandsinstroom van jongeren?” Dit is belangrijk omdat een gecoördineerde aanpak nodig is. Als iedereen naar elkaar wijst, gebeurt er uiteindelijk niets. Het is essentieel dat er één duidelijke lijn is en dat er vanuit de overheid actie wordt ondernomen om deze zorgwekkende trend te keren. ### Wat nu? Tot slot wil Bolhuis weten welke concrete maatregelen minister Aartssen gaat nemen om deze ontwikkeling tegen te gaan. En hij vraagt de minister om de Tweede Kamer hier periodiek over te informeren. Dat is wel zo transparant, toch? We moeten als samenleving weten hoe het ervoor staat en welke stappen er worden gezet om onze jongeren te beschermen. Het is duidelijk dat dit een maatschappelijk probleem is dat onze aandacht verdient. Het gaat om de toekomst van een hele generatie. Laten we hopen dat de Kamervragen van Bolhuis leiden tot concrete actie en dat we snel meer inzicht krijgen in de oorzaken en oplossingen voor dit complexe vraagstuk. Het is tijd om echt naar de wortel van het probleem te kijken en onze jongeren de ondersteuning te bieden die ze verdienen.