JA21 eist transparantie over dubbele rol Nederlandse Loterij

Emma Bakker · 2026-05-11

JA21 roept in Kamervragen op om de Nederlandse Loterij transparanter te laten zijn over de resultaten die worden geboekt. Ingrid Coenradie en Joost Eerdmans noemen de dubbele rol van de Nederlandse staat 'bestuurlijk onzuiver'. Ze roepen op tot onafhankelijk onderzoek naar de maatschappelijke effecten van de groei van de Nederlandse Loterij. ### Wat is er aan de hand? Kamerleden Joost Eerdmans en Ingrid Coenradie van JA21 hebben Kamervragen gesteld over de staatsdeelneming Nederlandse Loterij. Het tweetal wil dat het gokbedrijf transparanter wordt over de behaalde resultaten. Volgens hen moet er meer inzicht komen in de prijzen die worden gewonnen bij spellen zoals Lotto, Staatsloterij en Eurojackpot. Deze spellen worden zowel online als bij fysieke verkooppunten verkocht, maar de verdeling van verkopen over deze kanalen wordt nooit bekendgemaakt. JA21 wil dat de Nederlandse Loterij duidelijkheid geeft over welk percentage van de loten online wordt verkocht. Ook willen ze weten hoe de prijzen verdeeld zijn: hoeveel prijzen worden er gewonnen op fysieke loten en hoeveel op loten die via internet zijn verkocht. Dit is technisch eenvoudig beschikbaar, maar het bedrijf houdt deze informatie geheim.  ### De dubbele rol van de staat De Kamerleden vragen minister David van Weel van Justitie en Veiligheid naar de 'dubbele rol' van de Nederlandse staat. Ze omschrijven deze rol als 'bestuurlijk onzuiver' en maken een vergelijking met de overheid als alcoholproducent. Ze vragen: > "Erkent u dat deze dubbele rol bestuurlijk onzuiver is en vergelijkbaar met een overheid die zelf alcohol produceert, consumptie stimuleert en tegelijkertijd waarschuwt voor de schadelijke gevolgen?" Coenradie en Eerdmans wijzen op de groei van deelname aan de spellen van de Nederlandse Loterij. Ze willen van de minister weten hoe dit zich verhoudt tot de verantwoordelijkheid om gokschade te beperken. Ook vragen ze welke waarborgen zijn ingebouwd om te voorkomen dat omzetdoelen zwaarder wegen dan het beperken van maatschappelijke schade. ### Maatschappelijke kosten en onafhankelijk onderzoek Tot slot willen de Kamerleden weten wat de maatschappelijke kosten van gokverslaving per jaar zijn, in euro's, en hoe deze kosten zich verhouden tot de afdracht van de staatsdeelneming aan de staatskas. Ze roepen op tot onafhankelijk onderzoek naar de maatschappelijke effecten van het groeiende aantal deelnames aan de kansspelen van de Nederlandse Loterij, zoals Lucky Day en Toto. ### De kernvragen van JA21 De vragen van Eerdmans en Coenradie zijn ingezonden op 11 mei 2026. Ze willen onder andere weten: - Waarom de Nederlandse Loterij geen inzicht geeft in de verhouding tussen online en fysieke winnaars, terwijl deze gegevens technisch eenvoudig beschikbaar zijn. - Waarom het bedrijf geen basisinformatie publiceert over het aantal online verkochte loten, winnende loten en de verdeling van grote prijzen per verkoopkanaal. - Of de minister bereid is de Nederlandse Loterij te verplichten dergelijke transparantie-indicatoren jaarlijks openbaar te maken. - Hoe het actief stimuleren van deelname aan kansspelen door een staatsbedrijf zich verhoudt tot de verantwoordelijkheid van de overheid om gokschade te beperken. Het is een interessante discussie over ethiek en verantwoordelijkheid. De uitkomst kan grote gevolgen hebben voor de manier waarop de Nederlandse Loterij haar activiteiten rapporteert. We houden dit in de gaten.