Is jouw dagelijkse handel meer een gok dan een investering?

·
Luister naar dit artikel~5 min
Is jouw dagelijkse handel meer een gok dan een investering?

Verslavingsdeskundigen waarschuwen: daytraden vertoont alarmerende overeenkomsten met gokken en kan even verslavend zijn. Zij pleiten voor strengere bescherming en regelgeving.

Verslavingsdeskundigen luiden de noodklok. Ze maken zich steeds meer zorgen over de razendsnelle opkomst van daytraden. En ze trekken een verontrustende parallel: volgens hen vertoont deze vorm van handelen grote, alarmerende overeenkomsten met gokken. Daarom pleiten ze hard voor strengere regels. Want mensen moeten beter beschermd worden tegen risicovol gedrag en de verwoestende financiële verliezen die daaruit kunnen volgen. RTL Z ging hierover in gesprek met verschillende experts op het gebied van gedragsverslaving. Maar wat is daytraden precies? Het is het kopen en verkopen van aandelen, cryptomunten, of andere financiële producten – allemaal binnen dezelfde dag. Het doel? Snel winst maken. En dat is precies het probleem, zeggen de deskundigen. Die snelle, adrenaline-gedreven manier van handelen kan ontzettend verslavend werken. Het voelt niet als een geduldige investering, maar als een race tegen de klok. ### De kick die je gevangen houdt Ruth van Holst, universitair hoofddocent gedragsverslavingen bij Amsterdam UMC, legt het haarfijn uit: “Je krijgt er een kick van. Als het goed gaat, dan voelt dat fantastisch en voelt het als gratis geld. Verlies je geld, dan heb je weer de behoefte om het goed te maken.” Die cyclus van winst en verlies, van euforie en de drang om verliezen terug te winnen, is een klassiek patroon bij verslavingsgedrag. Het houdt mensen in zijn greep. Tony van Rooij van het Trimbos Instituut benadrukt de overeenkomsten nog sterker: “Als beleggingsproducten heel erg gaan lijken op gokproducten, dan moeten mensen ook zo beschermd worden.” Het is een heldere oproep aan regelgevers: kijk naar de aard van de activiteit, niet alleen naar het label dat we erop plakken. ### Waarom platforms een grotere rol moeten spelen Judith Noijen, adviseur preventie bij Jellinek, heeft een concrete aanbeveling. Ze vindt dat tradingplatforms veel proactiever moeten ingrijpen. Bijvoorbeeld wanneer gebruikers in korte tijd veel geld verliezen of hun limieten telkens maar verhogen. Maar het stopt niet bij het handelen zelf. Ook de marketing en promotie van daytraden verdienen volgens haar kritische aandacht. Bescherming gaat namelijk niet alleen over wat er tijdens het handelen gebeurt. Het gaat ook over de manier waarop mensen überhaupt verleid worden om ermee te beginnen. Die flashy advertenties met de belofte van snelle rijkdom? Die kunnen net zo gevaarlijk zijn. De gevolgen van een daytradingverslaving zijn niet mals. Judith Noijen noemt er een paar: - Financieel verlies (soms oplopend tot tienduizenden euro's) - Ernstige concentratieproblemen - Chronische stress en angst - Aanhoudend slaapgebrek En dat heeft weer een domino-effect. Het kan relaties kapotmaken, werkprestaties ondermijnen en studies in gevaar brengen. Het is meer dan alleen geld; het is iemands hele leven dat ontwricht raakt. ### Een wereld van verschillen in regelgeving Hier wordt het interessant, en misschien wel oneerlijk. De regels voor legale online casino's en die voor beleggingsplatforms verschillen namelijk behoorlijk van elkaar. Online gokbedrijven hebben een zware zorgplicht. Ze moeten het speelgedrag van hun spelers continu monitoren. Bij signalen van risicovol gedrag – zoals vaak en steeds hoger inzetten – móeten ze in gesprek met de speler. De Kansspelautoriteit houdt hier streng toezicht op. Aan de andere kant staat de wereld van online handelen. Wie daar begint, krijgt vaak eerst een kennistest of passendheidstoets. Die moet beoordelen of je voldoende kennis hebt om de risico's te begrijpen. Maar laten we eerlijk zijn: op online forums circuleren volop tips en voorbeeldvragen. Veel gebruikers bereiden zich daar gewoon op voor, waardoor de test zijn waarde verliest. Voor de allerrisicovolste producten gelden wel extra regels. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft bijvoorbeeld beperkingen opgelegd aan de verkoop van CFD's en turbo's. Denk aan een maximale hefboom en een verbod op bonussen. De verkoop van binaire opties aan particuliere beleggers is in Nederland zelfs helemaal verboden. De AFM kan dit soort ingrepen doen wanneer er serieuze zorgen zijn over de bescherming van beleggers. De hamvraag blijft: is dit genoeg? Experts zeggen van niet. De psychologische trekken van daytraden lijken zo sterk op die van gokken, dat een fundamenteel andere aanpak nodig is. Het gaat niet om het verbieden van handelen, maar om het erkennen van de verslavingsrisico's en het invoeren van vergelijkbare veiligheidsnetten. Want of je nu aan een roulettetafel staat of naar een scherm met koersgrafieken staart – de kick kan hetzelfde zijn. En de val even hard.