Illegale gokreclames op Meta: waarom juist kwetsbare spelers worden getarget
Emma Bakker ·
Luister naar dit artikel~4 min
Illegale gokreclames op Facebook en Instagram richten zich actief op mensen met gokproblemen. BNR onderzocht hoe AI-reclames Cruks omzeilen en wat de impact is op kwetsbare spelers.
Nederlanders met gokproblemen worden actief benaderd via Facebook en Instagram met illegale gokreclames. Dat blijkt uit onderzoek van de onderzoeksredactie van BNR, die de advertentiebibliotheek van Meta doorzocht. De reclames zijn vaak gemaakt met AI en richten zich specifiek op mensen die zich hebben uitgeschreven via Cruks, het register voor kansspelverslaafden. Het onderzoek werd besproken in BNR Ochtendnieuws, waar Caspar van der Poel van de onderzoeksredactie zijn bevindingen deelde met presentatoren Bas van Werven en Iwan Verrips.
### Hoe de illegale reclames werken
De onderzoekers vonden tientallen voorbeelden van advertenties die uitleggen hoe je toch kunt gokken, zelfs als je bent ingeschreven in Cruks. Een typische AI-gegenereerde reclame zegt bijvoorbeeld: "Sta je ingeschreven in Cruks en kan je nergens meer spelen? Geen probleem! Internationale casino's kijken niet naar het Nederlandse register. Speel vandaag nog bij betrouwbare casino's zonder Cruks." Deze boodschappen zijn gericht op mensen die juist bescherming zoeken tegen hun verslaving.
### De impact op kwetsbare groepen
Judith Noijen, adviseur preventie bij verslavingszorginstelling Jellinek, legt uit waarom deze reclames zo gevaarlijk zijn. "Door stress, eenzaamheid of andere moeilijke omstandigheden kan de zelfcontrole afnemen. Op zo'n moment gaan mensen soms ook zelf op zoek naar mogelijkheden om toch te gokken." Gea-marit Dekker van het Expertisecentrum Gokken van het Trimbos-instituut vult aan: "Het zijn kwetsbare mensen. Ze zijn uit zelfbescherming ingeschreven in Cruks. Zo'n reclame komt ongevraagd en ongepland. Het kan een trigger zijn om weer te gokken." Het ongevraagde karakter maakt de impact extra groot.
### Wie grijpt er in?
De vraag is wie deze illegale praktijken stopt. Meta is verantwoordelijk voor handhaving op het eigen platform, maar de Kansspelautoriteit kan zelf geen advertenties verwijderen. De toezichthouder zegt tegen BNR: "Meta verwijdert de advertenties die wij onder de aandacht brengen, maar dat betreft slechts een deel van het totale aanbod. We vinden dat er nog verdere stappen nodig zijn om illegale gokreclames effectiever tegen te gaan." Meta zelf reageerde summier via een communicatiebureau: adverteerders moeten zich aan de lokale wet- en regelgeving houden en Meta zegt handhaving serieus te nemen.
### Juridische stappen tegen Meta
Branchevereniging VNLOK twijfelt aan de beloften van Meta. Voorzitter Björn Fuchs laat weten dat de dagvaarding en claim tegen Meta worden voorbereid. Er is al contact met Meta over de juridische stappen. Eerder publiceerden VNLOK en het Keurmerk Verantwoorde Affiliates (KVA) een onderzoek waaruit bleek dat Meta in Nederland jaarlijks minimaal € 10 miljoen verdient aan illegale gokadvertenties.
### Wat betekent dit voor jou?
Voor wie worstelt met gokproblemen is het belangrijk om te weten dat deze reclames bewust inspelen op kwetsbaarheid. Laat je niet verleiden door aanbiedingen die lijken te omzeilen wat juist bedoeld is als bescherming. Zoek hulp bij erkende instanties zoals Jellinek of het Trimbos-instituut. Blijf alert en meld verdachte advertenties bij de Kansspelautoriteit. Samen kunnen we de druk op Meta opvoeren om zijn verantwoordelijkheid te nemen.