Zo weten illegale gokreclames op Meta toch bij kwetsbare spelers te komen

Emma Bakker · 2026-08-13

Illegale gokreclames richten zich actief op Nederlanders met gokproblemen. Dat blijkt uit onderzoek van de onderzoeksredactie van BNR, die tientallen advertenties vond op Facebook en Instagram. De reclames zijn niet zomaar een paar verdwaalde posts, maar een gerichte aanval op mensen die zichzelf juist hebben uitgesloten van gokken via Cruks. Het probleem is groter dan je misschien denkt. Met behulp van AI worden advertenties gemaakt die precies inspelen op de situatie van mensen met een gokverslaving. Daar schrik je van, en terecht. In dit artikel lees je hoe dat precies werkt, wat experts ervan vinden en waarom Meta mogelijk miljoenen verdient aan deze praktijken. ### Zo werken de illegale gokreclames op Meta De onderzoekers van BNR doorzochten de advertentiebibliotheek van Meta en kwamen tientallen illegale gokreclames tegen. Het opvallende? De advertenties leggen precies uit hoe mensen kunnen gokken als ze ingeschreven staan in Cruks, het uitsluitingsregister voor kansspelen. In de reclames wordt bijvoorbeeld gezegd: > "Sta je ingeschreven in Cruks en kan je nergens meer spelen? Geen probleem! Internationale casino's kijken niet naar het Nederlandse register. Speel vandaag nog bij betrouwbare casino's zonder Cruks. Bekijk de volledige lijst hier." De tekst wordt uitgesproken door een AI-stem. Het lijkt dus een professionele uiting, maar is niets meer dan een digitale truc om kwetsbare mensen te bereiken. De advertenties zijn gericht, slim en vooral heel gevaarlijk. ### Experts waarschuwen voor terugval Caspar van der Poel van de onderzoeksredactie sprak met verslavingszorginstelling Jellinek over de risico's. Judith Noijen, adviseur preventie, benadrukt dat er altijd een kans op terugval is voor mensen die herstellen van een gokverslaving. "Door stress, eenzaamheid of andere moeilijke omstandigheden kan de zelfcontrole afnemen", legt ze uit. "Op zo'n moment gaan mensen soms ook zelf op zoek naar mogelijkheden om toch te gaan gokken." Gea-marit Dekker van het Expertisecentrum Gokken (Trimbos-instituut) vult aan dat het juist het onverwachte moment is waarop de reclames verschijnen, dat zo schadelijk is. "Het zijn kwetsbare mensen. Ze zijn uit zelfbescherming ingeschreven in Cruks. Zo'n reclame komt ongevraagd en ongepland. Het kan een trigger zijn om weer te gokken." ### Stopt niemand dit? De grote vraag is natuurlijk: waarom wordt dit niet gestopt? Van der Poel legt uit dat Meta zelf moet handhaven op illegale gokreclames. De Kansspelautoriteit kan geen advertenties verwijderen, maar kaart de problemen wel aan bij Meta. Tegenover BNR laat de toezichthouder weten dat er meer nodig is. "Meta verwijdert de advertenties die wij onder de aandacht brengen, maar dat betreft slechts een deel van het totale aanbod. Er zijn verdere stappen nodig om illegale gokreclames effectiever tegen te gaan." Meta zelf reageert summier via een communicatiebureau. Het bedrijf zegt dat adverteerders zich aan de lokale wet- en regelgeving moeten houden en dat handhaving serieus wordt genomen. Maar daar bestaan twijfels over, zeker bij branchevereniging VNLOK. ### Juridische stappen en miljoeneninkomsten VNLOK kondigde eerder aan juridische stappen te nemen tegen Meta. Voorzitter Björn Fuchs laat weten dat de dagvaarding en claim nog worden voorbereid. Er zou al contact zijn met Meta over de te nemen stappen. Uit eerder onderzoek van VNLOK en het Keurmerk Verantwoorde Affiliates (KVA) blijkt dat Meta in Nederland jaarlijks minimaal € 10 miljoen verdient aan illegale gokreclames. Dat is een flink bedrag, en het verklaart misschien waarom de handhaving niet altijd even streng lijkt. ### Wat betekent dit voor jou? Als je zelf worstelt met gokproblemen, of iemand kent die dat doet, wees dan extra alert op deze advertenties. Ze zijn gemaakt om je te verleiden, precies op het moment dat je het meest kwetsbaar bent. Blokkeer dergelijke accounts en meld ze bij Meta. Het is belangrijk dat dit probleem blijft hangen. Niet alleen voor de mensen die nu in herstel zijn, maar ook voor de toekomst van online advertentieplatforms. De verantwoordelijkheid ligt bij Meta, maar ook bij ons om kritisch te blijven en deze praktijken aan de kaak te stellen.