Gokschade onder etnische minderheden: waarom deelnamecijfers misleiden

Emma Bakker · 2026-11-06

De Britse toezichthouder UKGC publiceerde op 27 oktober 2026 een onderzoek waar je even bij stil staat. Ze voegden data samen uit de Gambling Survey for Great Britain van 2023, 2024 en 2025. De onderzoekers keken naar deelnemers met een witte, gemengde, Aziatische, zwarte of andere etnische achtergrond. En wat blijkt? De verschillen zijn groter dan je op het eerste gezicht zou denken. ### Loterijen vertekenen het beeld Van de deelnemers met een witte achtergrond had 50,3% in de vier weken voorafgaand aan het onderzoek gegokt. Bij de andere groepen lag dat tussen 28,6% en 44,1%. Dat verschil komt vooral doordat mensen met een witte achtergrond vaker een loterijkaartje kopen. Maar bij andere kansspelen draait het beeld juist om. Deelnemers uit etnische minderheidsgroepen nemen vaker deel aan specifieke spellen en spelen gemiddeld meer verschillende soorten kansspelen. De UKGC waarschuwt dan ook: algemene deelnamecijfers kunnen belangrijke verschillen verhullen. Je moet dus verder kijken dan het totaalplaatje. ### Meer gokschade bij minderheden Op de Problem Gambling Severity Index (PGSI) – een vragenlijst met negen vragen die het risico op problematisch gokgedrag meet – waren de verschillen fors. In de hele onderzochte bevolking had 1,9% van de witte deelnemers een score van 8 of hoger. Bij deelnemers met een gemengde of meervoudige etnische achtergrond was dat 7,7%. Dat is bijna vier keer zo hoog. Deelnemers uit minderheidsgroepen meldden daarnaast drie tot vier keer vaker nadelige gevolgen voor hun gezondheid, relaties of financiële situatie. Opvallend: dit verschil was er ook bij deelnemers met een PGSI-score van nul. Van hen meldde 2,7% van de witte deelnemers minstens één nadelig gevolg, tegenover 7% tot 10,6% bij de andere groepen. Zelfs als je dus geen problematisch gokgedrag meet, ervaren mensen uit minderheidsgroepen toch meer schade. ### Wat zeggen die cijfers echt? De onderzoekers corrigeerden voor factoren als leeftijd, inkomen, opleiding, sociaaleconomische omstandigheden en de gespeelde kansspelen. De verschillen in PGSI-scores bleven bestaan. Dat wijst op een verband, maar het geeft geen verklaring. En het bewijst zeker niet dat iemands etnische achtergrond de oorzaak is van gokschade. De UKGC benadrukt dat er meer onderzoek nodig is naar de achterliggende redenen en naar de toegankelijkheid van hulp. Van de deelnemers met een PGSI-score van 3 of hoger had ongeveer driekwart geen hulp gezocht. Dat is een zorgwekkend signaal. ### Kleine groepen, grote onzekerheid De UKGC plaatst zelf kanttekeningen bij de uitkomsten. De categorieën zijn breed en omvatten heel verschillende bevolkingsgroepen. Sommige steekproeven waren klein. Zo stonden tegenover 43.809 deelnemers met een witte achtergrond slechts 337 deelnemers in de categorie ‘andere etnische achtergrond’. Daardoor zijn sommige schattingen gevoeliger voor uitschieters. Je moet de cijfers dus met de nodige voorzichtigheid interpreteren. ### Wat betekent dit voor Nederland? De Britse resultaten kun je niet zomaar op Nederland toepassen. Maar er zit wel een belangrijke les in: een lagere algemene gokdeelname betekent niet automatisch dat een bevolkingsgroep ook minder gokschade ervaart. Voor de Nederlandse discussie is het goed om te beseffen dat deelnamecijfers alleen een beperkt beeld geven. De UKGC pleit voor aanvullend onderzoek naar de oorzaken en naar de toegankelijkheid van hulp. Dat geldt ook voor ons land. > “Een lagere algemene gokdeelname betekent niet automatisch minder gokschade.” ### Verantwoording Dit artikel is gebaseerd op Brits onderzoek en beschrijft de Britse situatie. Deelnemers kozen zelf welke etnische achtergrond hen volgens de Britse bevolkingsindeling het beste omschreef. Die categorieën komen niet direct overeen met de Nederlandse indeling naar herkomst. Bij de vertaling en formulering is het taaladvies van Onze Taal gevolgd over het sensitief benoemen van huidskleur en etnische achtergrond. Daarom gebruiken we ‘wit’ als vertaling van de Britse categorie ‘White’ in plaats van blank. Heb je hier ideeën over of opmerkingen bij? Neem dan gerust contact op via het contactformulier.