Gokreclame op de schop? Wat dit onderzoek écht aan het licht brengt

Emma Bakker · 2026-10-30

Onderzoeker Van Holst pleit voor een totaalverbod op gokreclame en een hogere minimumleeftijd. Dat klinkt als een stevige uitspraak, en dat is het ook. Samen met docentonderzoeker Jeroen Hairwassers van Fontys Hogeschool dook hij in het gokgedrag van jongvolwassenen. Het project, gefinancierd door ZonMw en getiteld *What makes them tick?*, richtte zich op risicofactoren, het ontstaan van gokproblemen en mogelijke preventieve maatregelen. In een interview met ZonMw noemt Van Holst drie concrete maatregelen: een totaalverbod op gokreclame, voorkomen dat jongeren überhaupt met gokken in aanraking komen, en een hogere minimumleeftijd. Het pleidooi komt kort nadat de Tweede Kamer tegen een algemeen reclameverbod voor online en landgebonden kansspelen stemde. Een motie van SGP-Kamerlid Diederik van Dijk kreeg op 29 september 2026 steun van 64 Kamerleden, maar haalde geen meerderheid. ### Groepsdruk en impulsiviteit spelen een grote rol Bijna duizend mensen van 16 tot en met 30 jaar deden mee aan het onderzoek. Ongeveer 400 van hen vulden zes maanden later opnieuw een vragenlijst in. Daarnaast spraken de onderzoekers zo'n 35 jongeren, enkele ouders en jongvolwassenen die hulp hadden gezocht voor gokproblemen. Wat bleek? Ongeveer 40% van de deelnemers had in de maand voor het onderzoek gegokt. Binnen die groep rapporteerde 27% ernstige gokschade. Denk aan stress, vermoeidheid, financiële problemen en schade aan relaties. Belangrijk om te weten: deze cijfers gaan alleen over de onderzoeksgroep en zijn niet zomaar representatief voor alle Nederlandse jongvolwassenen. Volgens Van Holst waren jongeren met gokschade vaak impulsiever en ervoeren zij meer groepsdruk om te gokken. Ook toegang tot geld en ingrijpende gebeurtenissen, zoals een relatiebreuk, kunnen bijdragen aan het verergeren van gokproblemen. ### Drie fasen in de ontwikkeling van gokproblemen De onderzoekers onderscheiden drie fasen. In de eerste fase maken jongeren kennis met gokken, soms al voor hun achttiende verjaardag. Daarna kan gokken een vast onderdeel van de week worden. In de derde fase ontstaat controleverlies en breidt de schade zich uit naar andere delen van het leven. > Beginnende gokproblemen worden niet altijd herkend. Ook weten jongvolwassenen en hun naasten vaak niet waar zij laagdrempelige hulp kunnen vinden. Dat maakt preventie extra lastig. De onderzoeksgegevens worden nog verder geanalyseerd. Doel is om te bepalen welke factoren een toename van gokproblemen voorspellen. De resultaten worden ook gebruikt voor nieuw onderzoek naar kwetsbare spelers, spelkenmerken en risicovol speelgedrag. ### Wat kun je zelf doen? Heb je het gokken niet meer onder controle? Dan kun je jezelf inschrijven in Cruks, het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen. Eenmaal aangemeld voor die gokstop, kun je niet meer bij landgebonden en online casino's spelen. Cruks is een middel, niet de ultieme oplossing. Zoek dus ook hulp als je er niet alleen uitkomt. Twijfel je of je eigen gokgedrag nog gezond is? Let dan op signalen als: - je vaker gokken dan je van plan was - geld lenen om te kunnen spelen - stress of schaamte na het gokken - liegen tegen vrienden of familie over je gokgedrag Herken je een of meer van deze punten bij jezelf of iemand in je omgeving? Praat erover. Hulp zoeken is geen zwakte, het is een slimme zet.