Gokreclame op de schop? Wat dit onderzoek écht aan het licht brengt

Emma Bakker · 2026-10-30

Een totaalverbod op gokreclame, jongeren weghouden van gokken en een hogere minimumleeftijd. Dat zijn geen kleine voorstellen. Toch pleit onderzoeker Van Holst er ronduit voor na een onderzoek naar het gokgedrag van jongvolwassenen. En dat terwijl de Tweede Kamer net tegen een algemeen reclameverbod stemde. Interessant, toch? Samen met docentonderzoeker Jeroen Hairwassers van Fontys Hogeschool dook Van Holst in het project What makes them tick? Dat project, gefinancierd door ZonMw, draaide om één centrale vraag: waarom beginnen jongeren met gokken, en wanneer wordt het een probleem? Ze keken naar risicofactoren, het ontstaan van gokproblemen en wat je er preventief aan kunt doen. ### Wat de cijfers laten zien Bijna duizend mensen van 16 tot en met 30 jaar deden mee. Ongeveer 400 van hen vulden zes maanden later opnieuw een vragenlijst in. Daarnaast spraken de onderzoekers zo'n 35 jongeren, een paar ouders en jongvolwassenen die al hulp hadden gezocht voor hun gokprobleem. Een paar opvallende cijfers: - Ongeveer 40% van de deelnemers had in de maand voor het onderzoek gegokt. - Binnen die groep rapporteerde 27% ernstige gokschade, zoals stress, vermoeidheid, financiële problemen en relationele schade. Belangrijk om te onthouden: deze cijfers gelden alleen voor de onderzoeksgroep. Ze zeggen dus niet meteen iets over alle Nederlandse jongvolwassenen. Toch geven ze een duidelijk signaal. ### Groepsdruk en impulsiviteit spelen een grote rol Wat viel op? Jongeren met gokschade waren vaak impulsiever. Ze ervoeren ook meer groepsdruk om te gokken. En er zijn meer factoren die meespelen, zoals toegang tot geld of een ingrijpende gebeurtenis. Denk aan een relatiebreuk. Zulke dingen kunnen een bestaand probleem flink verergeren. > "Beginnende gokproblemen worden niet altijd herkend. En jongvolwassenen weten vaak niet waar ze laagdrempelige hulp kunnen vinden." Dat is precies het punt waar het misgaat. ### Drie fasen, één duidelijke route De onderzoekers zagen dat gokproblemen zich in drie fasen ontwikkelen. In de eerste fase maken jongeren kennis met gokken, soms al voor hun achttiende verjaardag. Daarna kan gokken een vast onderdeel van de week worden. In de derde fase raakt iemand de controle kwijt, en breidt de schade zich uit naar andere delen van het leven. Het lastige? Die eerste twee fasen voelen vaak onschuldig. Niemand denkt meteen: dit loopt uit de hand. En juist daarom is vroeg ingrijpen zo belangrijk. ### Wat gebeurt er nu met de resultaten? De onderzoeksgegevens worden verder geanalyseerd. Doel: bepalen welke factoren een toename van gokproblemen voorspellen. De resultaten worden ook gebruikt voor nieuw onderzoek naar kwetsbare spelers, spelkenmerken en risicovol speelgedrag. Ondertussen blijft de politieke discussie doorgaan. De Tweede Kamer stemde op 29 september 2026 tegen een algemeen reclameverbod voor online en landgebonden kansspelen. Een motie van SGP-Kamerlid Diederik van Dijk kreeg steun van 64 Kamerleden, maar geen meerderheid. Van Holst pleit dus voor maatregelen die op dit moment nog geen politieke meerderheid hebben. ### Heb je zelf moeite met gokken? Dan kun je je inschrijven in Cruks, het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen. Eenmaal aangemeld kun je niet meer bij landgebonden en online casino's spelen. Cruks is een middel, niet de ultieme oplossing. Zoek vooral ook hulp als je er niet alleen uitkomt. Bewust spelen begint bij eerlijk naar jezelf kijken. De vraag is niet óf er iets moet veranderen, maar hoe snel. Want achter elk cijfer in dit onderzoek zit een jongere die te vroeg te veel op het spel zette.