Gokreclame Verbieden? Wat Dit Onderzoek Onthult over Jongeren

Emma Bakker · 2026-10-30

Stel je voor: je bent 19, je krijgt continu advertenties voor online casino's te zien, en voor je het weet is gokken een vast onderdeel van je week geworden. Precies dat scenario baart onderzoekers zorgen. En dus pleit onderzoeker Van Holst voor ingrijpende maatregelen. ### Waar het onderzoek om draait Samen met onder andere docentonderzoeker Jeroen Hairwassers van Fontys Hogeschool onderzocht Van Holst het gokgedrag van jongvolwassenen. Het door ZonMw gefinancierde project *What makes them tick?* richtte zich op risicofactoren, het ontstaan van gokproblemen en mogelijke preventieve maatregelen. In een interview met ZonMw noemt Van Holst drie concrete maatregelen: - Een totaalverbod op gokreclame - Voorkomen dat jongeren überhaupt met gokken in aanraking komen - Een hogere minimumleeftijd Dat pleidooi komt op een opvallend moment. Kort daarvoor stemde de Tweede Kamer namelijk tegen een algemeen reclameverbod voor online en landgebonden kansspelen. Een motie van SGP-Kamerlid Diederik van Dijk kreeg op 29 september 2026 steun van 64 Kamerleden, maar haalde geen meerderheid. ### Wat bijna duizend jongeren vertelden Aan het onderzoek deden bijna duizend mensen mee, in de leeftijd van 16 tot en met 30 jaar. Ongeveer 400 van hen vulden zes maanden later opnieuw een vragenlijst in. Daarnaast spraken de onderzoekers met zo'n 35 jongeren, een aantal ouders en jongvolwassenen die al hulp hadden gezocht voor gokproblemen. De cijfers zijn behoorlijk confronterend. Ongeveer 40% van de deelnemers had in de maand voor het onderzoek gegokt. Binnen die groep rapporteerde 27% ernstige gokschade. Denk aan stress, vermoeidheid, financiële problemen en schade aan relaties. Belangrijk om te weten: deze cijfers gelden alleen voor de onderzoeksgroep. Ze zijn dus niet automatisch representatief voor alle Nederlandse jongvolwassenen. Toch geven ze een duidelijk signaal. ### Groepsdruk en impulsiviteit spelen een grote rol Wat opviel? Jongeren met gokschade waren vaak impulsiever. Ze ervoeren ook meer groepsdruk om te gokken. En er zijn meer factoren die het risico vergroten, zoals toegang tot geld en ingrijpende gebeurtenissen. Een relatiebreuk bijvoorbeeld kan een bestaand gokprobleem flink verergeren. > "Beginnende gokproblemen worden niet altijd herkend. En jongvolwassenen en hun naasten weten vaak niet waar ze laagdrempelige hulp kunnen vinden." Dat is misschien wel het meest zorgwekkende punt. Het probleem begint vaak sluipend, zonder dat iemand doorheeft dat er iets misgaat. ### Drie fasen van een gokprobleem De onderzoekers onderscheiden drie fasen in de ontwikkeling van gokproblemen: 1. **Kennismaking** – jongeren komen voor het eerst in aanraking met gokken, soms al voor hun achttiende verjaardag. 2. **Gewoonte** – gokken wordt een vast onderdeel van de week. 3. **Controleverlies** – de grip raakt kwijt en de schade breidt zich uit naar andere delen van het leven. De onderzoeksgegevens worden nu verder geanalyseerd. Doel is om te bepalen welke factoren een toename van gokproblemen voorspellen. De resultaten worden ook gebruikt voor nieuw onderzoek naar kwetsbare spelers, spelkenmerken en risicovol speelgedrag. ### Wat betekent dit voor jou? Heb je het gevoel dat je het gokken niet meer onder controle hebt? Dan kun je jezelf inschrijven in Cruks, het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen. Eenmaal aangemeld voor die gokstop, kun je niet meer terecht bij landgebonden en online casino's. Cruks is een middel, niet de ultieme oplossing. Zoek dus ook hulp als je er niet alleen uitkomt. De discussie over gokreclame en leeftijdsgrenzen is nog lang niet voorbij. En dat is maar goed ook, want de cijfers uit dit onderzoek laten zien dat er echt iets moet veranderen.