Gokreclame onder vuur: waarom één onderzoeker nu pleit voor een totaalverbod

Emma Bakker · 2026-10-30

Stel je voor: je bent 19, je scrolt 's avonds door je telefoon en overal duiken die flitsende casino-advertenties op. Herkenbaar? Precies daar zit volgens onderzoeker Van Holst een groot deel van het probleem. Samen met docentonderzoeker Jeroen Hairwassers van Fontys Hogeschool dook hij in het gokgedrag van jongvolwassenen. Het door ZonMw gefinancierde project *What makes them tick?* richtte zich op één centrale vraag: wat maakt jonge mensen kwetsbaar voor gokproblemen? En het antwoord op die vraag heeft nogal wat gevolgen. In een interview met ZonMw pleit Van Holst ronduit voor een totaalverbod op gokreclame. Daarnaast wil hij voorkomen dat jongeren überhaupt met gokken in aanraking komen en pleit hij voor een hogere minimumleeftijd. ### De politiek denkt er (nog) anders over Die oproep komt op een gevoelig moment. Kort ervoor stemde de Tweede Kamer namelijk tegen een algemeen reclameverbod voor online en landgebonden kansspelen. Een motie van SGP-Kamerlid Diederik van Dijk kreeg op 29 september 2026 steun van 64 Kamerleden, maar haalde net geen meerderheid. Het debat is dus allesbehalve beslecht. ### Bijna duizend jongeren deden mee Hoe kwamen de onderzoekers tot hun conclusies? Bijna duizend mensen van 16 tot en met 30 jaar vulden een vragenlijst in. Ongeveer 400 van hen deden dat zes maanden later opnieuw. Daarnaast spraken de onderzoekers zo'n 35 jongeren, een paar ouders en jongvolwassenen die al hulp hadden gezocht voor hun gokproblemen. De cijfers liegen er niet om: - Ongeveer 40% van de deelnemers had in de maand voor het onderzoek gegokt. - Binnen die groep rapporteerde 27% ernstige gokschade, zoals stress, vermoeidheid, financiële problemen en schade aan relaties. Belangrijk om te weten: deze cijfers gelden alleen voor de onderzoeksgroep. Ze zijn niet zomaar representatief voor alle Nederlandse jongvolwassenen. Toch geven ze een duidelijk signaal. ### Groepsdruk en impulsiviteit spelen een grote rol Wat opviel? Jongeren met gokschade waren vaak impulsiever en voelden meer groepsdruk om te gokken. Ook toegang tot geld en ingrijpende gebeurtenissen, zoals een relatiebreuk, kunnen een gokprobleem verergeren. Je hoeft dus niet zwak te zijn om in de problemen te raken. Soms werkt een opeenstapeling van omstandigheden gewoon tegen je. > "Beginnende gokproblemen worden niet altijd herkend. En jongvolwassenen en hun naasten weten vaak niet waar ze laagdrempelige hulp kunnen vinden." ### Drie fasen, één duidelijke rode draad De onderzoekers onderscheiden drie fasen in de ontwikkeling van een gokprobleem: 1. **Kennismaking**: jongeren komen in aanraking met gokken, soms al voor hun achttiende verjaardag. 2. **Gewoonte**: gokken wordt een vast onderdeel van de week. 3. **Controleverlies**: de grip verdwijnt en de schade breidt zich uit naar andere delen van het leven. Het lastige is dat die eerste twee fasen vaak onopgemerkt blijven. Tegen de tijd dat de schade zichtbaar wordt, is er al veel gebeurd. ### Wat gebeurt er nu met de resultaten? De onderzoeksgegevens worden verder geanalyseerd om te bepalen welke factoren een toename van gokproblemen voorspellen. De resultaten worden ook gebruikt voor nieuw onderzoek naar kwetsbare spelers, spelkenmerken en risicovol speelgedrag. Kortom: dit is geen eindpunt, maar een tussenstand in een veel groter verhaal. ### Heb je zelf het gevoel dat je het niet meer onder controle hebt? Dan kun je je inschrijven in Cruks, het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen. Eenmaal aangemeld voor die gokstop, kun je niet meer bij landgebonden en online casino's spelen. Cruks is een middel, niet de ultieme oplossing. Zoek vooral hulp als je er niet alleen uitkomt, en lees meer over bewust spelen. De kern is simpel: hoe eerder je een gokprobleem herkent, hoe makkelijker het is om er iets aan te doen. En misschien begint dat wel met minder verleiding op je scherm.