Zo voorspel je gokproblemen bij jongeren: nieuw onderzoek onthult vroege signalen

Emma Bakker · 2026-10-09

### Waarom dit onderzoek belangrijk is Stel je voor: je bent 16 en je gokt af en toe. Geen big deal, toch? Maar wat als dat kleine beetje gokken zich later ontwikkelt tot een probleem? De Erasmus Universiteit Rotterdam gaat precies dat uitzoeken. Ze willen weten welke psychologische, sociale, demografische en omgevingsfactoren voorspellen of iemand later problematisch gokgedrag ontwikkelt. Best lastig, want volgens de universiteit is daar nog verrassend weinig over bekend. Het onderzoek, aangekondigd op woensdag 7 oktober, hoopt daar verandering in te brengen. Door factoren beter in kaart te brengen, kunnen onderzoekers jongeren met een verhoogd risico eerder herkennen. Dat klinkt misschien abstract, maar het kan echt het verschil maken. Want hoe eerder je ingrijpt, hoe groter de kans dat je problemen voorkomt. ### Duizenden jongeren, jarenlang gevolgd Voor dit onderzoek maken de wetenschappers gebruik van drie grote Nederlandse studies: Generation R, ABCD en GUTS. Deze studies volgen duizenden jongeren over een lange periode. Soms zelfs vanaf de zwangerschap tot aan de jongvolwassenheid. Dat betekent dat er ontzettend veel data beschikbaar is over hoe deze jongeren zich ontwikkelen. > "Door deze factoren beter in kaart te brengen, hopen we te ontdekken welke jongeren een verhoogd risico lopen op gokproblemen." - Erasmus Universiteit Rotterdam Een groot voordeel: veel bestaande onderzoeken naar gokgedrag zijn gebaseerd op één meting. Daardoor is het lastig om te zeggen of psychische problemen nu voorafgaan aan gokproblemen of er juist het gevolg van zijn. Binnen Generation R en GUTS worden daarom ook nieuwe gegevens over gokgedrag verzameld. Zo krijgen onderzoekers zicht op hoe gokgedrag zich ontwikkelt tijdens de overgang van adolescentie naar jongvolwassenheid. ### Wat ze precies gaan onderzoeken De onderzoekers kijken naar een breed scala aan factoren. Denk aan: - Psychologische kenmerken, zoals impulsiviteit en zelfcontrole - Sociale omgeving, zoals vrienden en familie - Demografische factoren, zoals leeftijd en geslacht - Omgevingsfactoren, zoals beschikbaarheid van gokmogelijkheden Naast het analyseren van bestaande data, worden ook jongeren tussen de 15 en 25 jaar die gokken en mensen met eerdere gokproblemen betrokken. In focusgroepen delen zij hun ervaringen. Dat helpt om risicofactoren beter te begrijpen. Want wie kan er beter vertellen wat werkt dan degenen die het hebben meegemaakt? ### Een project van € 2,5 miljoen Dit onderzoek is onderdeel van het vijfjarige project 'Vroeg inzicht, minder gokschade'. Een consortium onder leiding van Tilburg University ontving hiervoor € 2,5 miljoen subsidie van ZonMw. Ingmar Franken en Susanne de Rooij leiden binnen dit consortium het onderzoek naar het voorspellen van gokproblematiek. Het project gaat op 1 december 2026 van start. Voor het onderzoek aan de Erasmus Universiteit wordt ook een promovendus aangesteld. ### Wat dit betekent voor de praktijk Uiteindelijk hopen de onderzoekers bij te dragen aan het eerder herkennen van risicovol gokgedrag. En aan het ontwikkelen van gerichte preventiemaatregelen. Dat is hard nodig, want gokproblemen kunnen grote gevolgen hebben voor jongeren en hun omgeving. Denk aan financiële problemen, psychische klachten en sociale isolatie. Door al vroeg te weten wie risico loopt, kunnen we voorkomen dat jongeren in de problemen komen. Dat is niet alleen beter voor henzelf, maar ook voor de samenleving als geheel. De resultaten van dit onderzoek worden de komende jaren verwacht. We houden je op de hoogte.