Gokken: kennis over winkansen leidt niet tot verantwoord gedrag

Emma Bakker · 2026-03-31

Weet je wat het gekke is? Uit een nieuwe peiling onder 1.000 Nederlanders blijkt dat de meeste mensen best snappen dat hun winkansen bij gokken laag zijn. Maar dat besef alleen? Dat is blijkbaar niet genoeg om hun gedrag te veranderen. Dat is best confronterend, vind je niet? Het platform OpenOverGokken, een initiatief van de Kansspelautoriteit, bracht deze cijfers naar buiten. En ze zetten je wel aan het denken. Want hoe kan het dat we iets weten, maar er vervolgens niet naar handelen? ### De cijfers op een rij Laten we even kijken wat die peiling precies liet zien. De getallen vertellen een duidelijk verhaal: - 91% van de ondervraagden beseft dat de kans op winst op de lange termijn lager is dan 50% - Toch geeft 29% aan weleens meer te hebben uitgegeven aan gokken dan ze van plan waren - 74% zegt te begrijpen wat de winkansen zijn van de spellen die ze spelen - Slechts 32% realiseert zich dat gokschade al binnen enkele dagen kan ontstaan Dat laatste punt vind ik persoonlijk het meest zorgwekkend. We denken vaak dat problemen zich pas na maanden of jaren ontwikkelen, maar de realiteit kan veel harder binnenkomen.  ### Het gat tussen weten en doen Michel Groothuizen, voorzitter van de Kansspelautoriteit, ziet hier een belangrijke rol voor OpenOverGokken. Hij zegt iets wat me bijbleef: "De cijfers laten zien dat kennis over risico's niet automatisch leidt tot verantwoord gedrag." En hij heeft gelijk, toch? Nederlanders weten dat de winkansen klein zijn, maar verliezen toch de controle als ze eenmaal bezig zijn. Het is alsof dat besef ergens in een la verdwijnt zodra de spanning begint op te lopen. Groothuizen benadrukt hoe belangrijk het is om vooraf duidelijke grenzen te stellen. En je er dan ook aan te houden. Maar hij erkent ook dat dit niet voor iedereen even makkelijk is. "Voor wie merkt dat dit moeilijk wordt, is het verstandig om hulp te zoeken," zegt hij. Via OpenOverGokken kunnen mensen in alle rust informatie vinden en de weg naar passende ondersteuning. ### Een persoonlijk verhaal In het bericht komt ook Nico (26) aan het woord, een gokverslaafde in herstel. Zijn verhaal maakt abstracte cijfers opeens heel concreet. Hij vertelt over zijn verslaving en hoe die zich ontwikkelde. "Ik besefte dat ik hulp nodig had toen ik inzag dat mijn gedrag mensen in mijn directe omgeving schaadde," zegt hij. "Zo heb ik een keer de bankpas van mijn vader gepakt om mee te gokken, waardoor zijn pas 48 uur werd geblokkeerd." Nico zat al in een vicieuze cirkel waarin hij steeds zijn spaargeld vergokte. Maar hij was zich toen nog niet bewust van de emotionele schade die hij zijn familie aandeed. Het incident met de bankpas vormde een keerpunt. "Ik vond het tijd om hulp te vragen en aan mijn herstel te werken, want alleen lukte het mij niet." Hij schreef zich in voor een gokstop via het Cruks-register en merkt dat het helpt om er open over te praten. Dat laatste is zo belangrijk, denk ik. Het taboe doorbreken, erover kunnen spreken - dat kan het verschil maken. ### Wat kunnen we hieruit leren? De peiling laat een paar belangrijke dingen zien. Ten eerste dat informatie alleen niet genoeg is. We moeten verder kijken dan alleen het verspreiden van kennis over winkansen. Het gaat om gedragsverandering, en dat is complexer. Ten tweede dat vroegtijdig ingrijpen cruciaal is. Groothuizen zei het al: "Het is makkelijker om op tijd in te grijpen dan om later uit financiële problemen te komen." Die financiële problemen kunnen zich trouwens sneller voordoen dan veel mensen denken. En ten derde: hulp vragen is geen teken van zwakte, maar van kracht. Nico's verhaal laat dat duidelijk zien. Door zijn problemen onder ogen te zien en actie te ondernemen, zette hij de eerste stap naar herstel. ### Blijvende vragen Meer details over de peiling, zoals de exacte vraagstelling en samenstelling van de ondervraagden, zijn nog niet gedeeld. Eerder dit jaar deelde OpenOverGokken al een persbericht over het normaliseren van gokken, waarbij eveneens 1.000 Nederlanders waren ondervraagd. Of dit om dezelfde peiling gaat, is niet bekend. Wat wel duidelijk is: dit gesprek moet blijven plaatsvinden. Over de risico's van gokken, over preventie, over ondersteuning. Want zoals de cijfers laten zien - weten is nog niet hetzelfde als doen. En soms hebben we allemaal een steuntje in de rug nodig om dat gat te overbruggen.