Geen wondermiddel tegen gokschade bij jongeren

Emma Bakker · 2026-05-11

Een internationale groep wetenschappers heeft iets ontdekt wat je misschien al dacht: er is geen perfecte manier om jongeren te beschermen tegen gokschade. Ze keken naar allerlei beleidsmaatregelen, van complete verboden tot gereguleerde markten, en wat bleek? Elk plan heeft zijn eigen problemen. Deze conclusies komen uit een systematische literatuurstudie, gepubliceerd in Current Addiction Reports. Onder leiding van Leon Y Xiao analyseerden de onderzoekers 36 studies uit twaalf landen, waaronder Duitsland, Noorwegen, Canada en Spanje. ### De vier aanpakken onder de loep De onderzoekers bekeken vier soorten beleid: - Verbod op online gokken - Gereguleerde markten - Reclamebeperkingen - Maatregelen rondom verantwoord gokken Ze richtten zich specifiek op jongeren tot 25 jaar. En wat ze vonden, is behoorlijk onthullend. ### Verboden zijn lastig te handhaven Je zou denken: een verbod op online gokken werkt toch gewoon? Nou, niet echt. In Indonesië gaven toezichthouders aan dat ze simpelweg de technische kennis, middelen en samenwerking met internetproviders missen om het af te dwingen. In Duitsland leidde een verbod in 2008 niet tot minder gokken. Sterker nog, online kaartspellen zoals poker werden populairder. En in Israël gaf 13% van de ondervraagde gokkers toe dat ze illegaal bleven gokken, ondanks het verbod. Het probleem? VPN-diensten en offshore aanbieders maken geografische blokkades kinderlijk eenvoudig te omzeilen. ### Legaliseren? Dat werkt ook niet geweldig Aan de andere kant: legalisering van online gokken leidt vaak tot meer gokken en meer schade. In Noorwegen steeg de online gokdeelname van 4,5% naar 7% tussen 2014 en 2018. In Spanje zochten meer jongeren hulp voor gokproblemen nadat online gokken en gokreclame in 2011 werden gelegaliseerd. En hier is het echte probleem: gereguleerde markten houden spelers niet weg bij illegale aanbieders. In de Canadese provincie Québec gebruikte 82% van de online gokkers na legalisering nog steeds ongereguleerde websites. Meer dan de helft van de Australische spelers zei hetzelfde. Xiao schreef op LinkedIn: "Legalisering verhoogde gokdeelname en schade, en verminderde illegaal gokken niet effectief." ### Leeftijdsgrenzen? Makkelijk te omzeilen Jongeren vinden altijd een weg. In Spanje gaf meer dan de helft van de 15- tot 17-jarigen aan al eens gegokt te hebben, terwijl de minimumleeftijd 18 is. Reclamebeperkingen helpen ook niet altijd. In Australië keek bijna 84% van de 11- tot 16-jarigen na 20:30 uur naar sportuitzendingen, waardoor beperkingen op gokreclame voor die tijd hun doel misten. ### 'Verantwoord gokken' is een druppel op een gloeiende plaat Negen van de 36 studies keken naar maatregelen zoals stortingslimieten, zelfuitsluiting en waarschuwingsteksten. In Australië kende 60% van de spelers deze tools, maar slechts een kwart gebruikte stortingslimieten. Tijdelijke zelfuitsluiting? Slechts 8,1% paste het toe. Aanbieders voldoen vaak aan wettelijke verplichtingen door deze hulpmiddelen aan te bieden, maar de impact op gedrag blijft beperkt. Spelers kunnen limieten eenvoudig omzeilen door bij meerdere aanbieders actief te zijn. In Zweden speelde 83% van de ondervraagde spelers bij meer dan één site. ### Dus wat nu? Het onderzoek maakt duidelijk dat er geen wondermiddel is. Verboden werken niet perfect, legalisering heeft bijwerkingen, en vrijwillige maatregelen worden vaak genegeerd. Wat wel helpt? Een combinatie van aanpakken, maar zelfs dan blijft het een uitdaging om jongeren echt te beschermen. Het belangrijkste inzicht is misschien wel dat we realistisch moeten zijn. Geen enkel beleid is een magische oplossing. Het gaat erom de beste mix te vinden, en dat blijft een kwestie van vallen en opstaan.