Geen plenair debat over goklobby, wel dertigledendebat

Emma Bakker · 2026-01-27

Het is officieel: er komt geen plenair debat over die gepubliceerde documenten over het contact tussen het ministerie van Justitie en Veiligheid en de gokindustrie. Dat is het nieuws van de afgelopen dagen. Maar het verhaal is daarmee nog niet afgelopen, integendeel. Aanvrager Mirjam Bikker van de ChristenUnie, die het debat hard nodig vond vanwege wat zij 'schokkende zaken' noemt, laat het er niet bij zitten. Ze heeft nu een dertigledendebat aangevraagd. Dat is een debatvorm die je kunt zien als een plan B voor Kamerleden die met een minderheid toch een belangrijk onderwerp willen aansnijden. ### Wat gebeurde er in de procedurevergadering? Afgelopen donderdag was er al een eerste bespreking in de procedurevergadering van Justitie en Veiligheid. Daar werden die in december vrijgegeven documenten over de contacten met de gokwereld besproken. Mirjam Bikker benadrukte meteen hoe belangrijk dit onderwerp voor haar is. Ze had op dat moment nog niet alle 1.876 documenten kunnen lezen, maar wat ze wel had gezien, had haar al geschokt. Ze vond het zo serieus dat een plenaire behandeling in de Tweede Kamer nodig was. Om daar ruimte voor te creëren, hield ze het onderwerp aan in die vergadering. Dat is een tactische zet. Het gaf haar de mogelijkheid om het dinsdag erna, tijdens de regeling van werkzaamheden in de plenaire zaal, officieel op de agenda te zetten voor een groot debat. Ze meldde zich dan ook precies volgens plan.  ### Wat staat er eigenlijk in die documenten? Dat is natuurlijk de hamvraag. Waarom is dit zo'n groot issue? Ruim twee jaar geleden vroeg Bikker al om openbaarmaking van de communicatie tussen het ministerie en de gokindustrie. Op 5 december vorig jaar kwamen die stukken eindelijk naar buiten. En wat bleek? Er kwam een beeld naar voren van nauwe banden. - Voormalig minister Sander Dekker had intensief contact met de goksector in de periode dat online gokken werd gelegaliseerd. - Ook was er veelvuldig contact tussen het ministerie van Financiën en de staatsdeelnemingen in de kansspelsector. - Zo nauw zelfs, dat collega's van Justitie en Veiligheid het ministerie van Financiën spottend een 'lobbyclub van de staatsdeelnemingen' noemden. Dat zijn geen kleine beweringen. Het schetst een beeld van invloed en toegang die vragen oproept over de onafhankelijkheid van het beleid. ### Waarom kreeg Bikker dan geen steun? Ondanks deze onthullingen vonden veel andere fracties een plenair debat niet nodig. Hun redenering? Dit onderwerp kon prima besproken worden in een gewone commissievergadering of tijdens het begrotingsdebat van Justitie en Veiligheid later deze week. Voor Bikker voelde dat als een afwijzing. Ze reageerde duidelijk teleurgesteld, maar ook vastberaden. Haar reactie zegt veel: > “Ik had van de collega's in die zin meer verwacht. Ik constateer dat er wel een dertigledendebat mogelijk is en ik ga wel door, ook met het uitlichten met wat er hierin verschenen is. En dan zal ik hier weer staan en dan hoop ik dat de collega's hun parlementaire verantwoordelijkheid nemen die wij met elkaar hebben.” Ze geeft niet op. En dat is waar het dertigledendebat om de hoek komt kijken. ### Wat is een dertigledendebat precies? Misschien heb je die term nog nooit gehoord. Vroeger heette dit een 'spoeddebat'. Het is een instrument in de toolbox van de Kamer. Het stelt een groep van minimaal dertig Kamerleden in staat om een onderwerp tóch op de agenda te zetten, ook al heeft de meerderheid er geen trek in. Het is dus een manier voor een minderheid om druk te zetten en aandacht te vragen. Het is nog niet bekend wanneer dit debat over de goklobby zal plaatsvinden, maar het komt eraan. Dus, de conclusie voor nu? Het plenaire debat gaat niet door, maar het gesprek is nog lang niet afgelopen. De documenten liggen er, de vragen zijn gesteld, en via een andere route blijft het onderwerp leven. Het laat zien hoe parlementaire controle soms via kronkelpaden moet lopen, maar uiteindelijk wel zijn weg vindt. Het wachten is nu op de datum voor dat dertigledendebat, waar de schijnwerpers opnieuw op die bijna tweeduizend pagina's aan contacten zullen schijnen.