Geen dwang tot openheid bij Nederlandse Loterij

Emma Bakker · 2026-06-23

Staatssecretaris Claudia van Bruggen van Justitie en Veiligheid ziet geen reden om de Nederlandse Loterij te dwingen meer informatie openbaar te maken over de verdeling van online en fysiek verkochte loten. Dat blijkt uit haar antwoorden op Kamervragen van JA21-leden Joost Eerdmans en Ingrid Coenradie. Het gaat om inzichten in hoe loten worden verkocht – online of in de winkel – en welke prijzen daarbij vallen. Volgens Van Bruggen heeft dat geen invloed op de winstkans, dus is er geen meerwaarde in openbaarmaking. ### Wat vroeg JA21 precies? Eerdmans en Coenradie stelden in mei vragen over transparantie bij de Nederlandse Loterij. Ze willen meer duidelijkheid over de verhouding tussen online en fysiek verkochte loten bij populaire spellen als Lotto, Staatsloterij en Eurojackpot. Ook vroegen ze naar de rol van de overheid als aandeelhouder. De staatssecretaris bevestigt dat deze gegevens niet worden gepubliceerd. Er is geen wettelijke verplichting om het aantal online verkochte loten, het aantal winnende online loten of de prijzen per kanaal te delen. En omdat de keuze voor een online of fysiek lot de winstkans niet beïnvloedt, ziet Van Bruggen geen reden om daar verandering in te brengen.  ### Dubbele rol van de overheid JA21 wees op wat zij de dubbele rol van de overheid noemen: aan de ene kant aandeelhouder van de Nederlandse Loterij, aan de andere kant verantwoordelijk voor het beperken van gokschade. Van Bruggen stelt dat een staatsdeelneming zich gewoon aan de regels moet houden, net als andere aanbieders. Daarnaast mag je verwachten dat de Loterij haar maatschappelijke opdracht serieus neemt: spelers beschermen en een veilig aanbod bieden. Ze verwijst naar haar collega van Financiën, die als aandeelhouder heeft bepaald dat verantwoord aanbieden de belangrijkste strategische doelstelling is.  ### Maatschappelijke kosten van kansspelverslaving Op vragen over de kosten van kansspelverslaving verwijst Van Bruggen naar een kosten-batenanalyse uit 2023. Daarin werden de maatschappelijke kosten voor 2019 geschat op € 1,137 miljard. Let wel: die cijfers dateren van vóór de legalisering van online kansspelen. De kosten verschillen ook per type kansspel. Uit het jaarverslag van de Nederlandse Loterij blijkt dat de staatsdeelneming in 2025 € 126,4 miljoen heeft afgedragen aan de staat. ### Waarom audits niet openbaar zijn JA21 wilde ook weten welke instantie controleert of online en fysieke loten dezelfde kansverdeling hebben. En of auditrapporten openbaar kunnen worden gemaakt. Van Bruggen legt uit dat vergunninghouders hun systemen moeten laten keuren door een onafhankelijke deskundige. Ook moeten ze jaarlijks een IT-audit laten uitvoeren volgens de regels van de Kansspelautoriteit. Maar die rapporten worden niet openbaar. Ze bevatten bedrijfsgevoelige informatie en zijn bedoeld voor toezicht, niet voor publicatie. ### Structurele monitoring Tot slot vroeg JA21 om onafhankelijk onderzoek naar de maatschappelijke effecten van de groei van online deelname aan kansspelen van de Nederlandse Loterij. Van Bruggen antwoordt dat de relatie tussen kansspeldeelname en problematisch speelgedrag al wordt gemonitord. Ze maakt onderscheid tussen loterijen en online kansspelen. Loterijen zoals Lucky Day vallen onder de regels voor landgebonden kansspelen, ook als loten via internet worden verkocht. In de wet wordt geen onderscheid gemaakt tussen online en fysiek gekochte loten. ### Wat betekent dit voor spelers? Voor spelers verandert er niets. De trekkingen blijven eerlijk verlopen, onder toezicht van een notaris en de Kansspelautoriteit. Maar wie hoopt op meer openheid over hoe prijzen verdeeld worden over online en fysieke kanalen, komt bedrogen uit. De staatssecretaris ziet daar simpelweg geen reden voor.